Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 124

Devanagari script

ये नरास्तु जितक्रोधा जितलोभा जितेंद्रियाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चादम्भमत्सराः

Transliteration

ye narāstu jitakrodhā jitalobhā jiteṃdriyāḥ | brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścādambhamatsarāḥ

Translation

Namun mereka yang telah menewaskan kemarahan, menewaskan ketamakan, dan menguasai indera—sama ada brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, atau śūdra—yang bebas daripada kepura-puraan dan iri hati, (merekalah yang layak menerima buah sejati tīrtha).

Word by Word

• ये: who (those)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: but/indeed)

• जितक्रोधाः: having conquered anger
• जितक्रोधाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित-क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः (जितः क्रोधः येषाम्/जितक्रोधः)

• जितलोभाः: having conquered greed
• जितलोभाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित-लोभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः

• जितेन्द्रियाः: having controlled the senses
• जितेन्द्रियाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषः (जितानि इन्द्रियाणि येषाम्)

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• क्षत्रियाः: Kshatriyas
• क्षत्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वैश्याः: Vaishyas
• वैश्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• शूद्राः: Shudras
• शूद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक निपात

• अदम्भमत्सराः: free from hypocrisy and envy
• अदम्भमत्सराः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-दम्भ-मात्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-पूर्वपद; समासः द्वन्द्वः (अदम्भः च अमात्सरः च)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A diverse group of pilgrims—brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra—stand at Prabhāsa with folded hands; above them symbolic figures of anger and greed subdued underfoot; the sea-horizon and a distant Somnath-like shrine suggest the kṣetra’s sanctity.

Characters & Entities

• Varṇas (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra)
• Prabhāsa (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner victory over anger, greed, and the senses—along with freedom from hypocrisy and envy—makes one truly qualified for tīrtha merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The virtues are described in the context of Prabhāsa Māhātmya as the qualifications to receive Prabhāsa’s fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

A moral-ascetic prescription is given: cultivate self-control and sincerity as the foundation for successful pilgrimage and worship.