Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

आदौ कृत्वा तु वपनं सोमे श्वरसमीपतः । शंकरं मनसा ध्यायन्केशांस्तत्र परित्यजेत् । समुत्तार्य ततः केशान्भूयः स्नानं समाचरेत्

ādau kṛtvā tu vapanaṃ some śvarasamīpataḥ | śaṃkaraṃ manasā dhyāyankeśāṃstatra parityajet | samuttārya tataḥ keśānbhūyaḥ snānaṃ samācaret

Mula-mula, setelah melakukan cukur rambut suci dekat Someśvara, sambil merenungkan Śaṅkara dalam hati, hendaklah seseorang meninggalkan rambutnya di sana. Kemudian, setelah mengumpulkan dan menyingkirkan rambut itu, lakukanlah mandi ritual sekali lagi.

आदौat first
आदौ:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सप्तमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverb) ‘at first’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having done’
तुbut; indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
वपनम्shaving (tonsure)
वपनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सोमेश्वरसमीपतःnear Someśvara
सोमेश्वरसमीपतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसोमेश्वर (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तः (तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; ‘सोमेश्वरसमीपतः’ = from/near the vicinity of Someśvara
शंकरम्Śaṅkara
शंकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
ध्यायन्meditating upon
ध्यायन्:
Kriya-sahacari (Concomitant/सहचर)
TypeIndeclinable
Rootध्यै (धातु) → ध्यायत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासहचर (concomitant action)
केशान्hair
केशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
परित्यजेत्should abandon/leave
परित्यजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्गः परि-
समुत्तार्यhaving removed
समुत्तार्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउत्-तॄ (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्यय (absolutive) ‘having lifted up/removed’; उपसर्गः सम्+उत्-
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘then/thereafter’
केशान्hair
केशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
भूयःagain
भूयः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘again/further’
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समाचरेत्should perform/practice
समाचरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्गः सम्+आ-

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Someśvara-samīpa vapanāṅga (tonsure station) linked to the nearby kuṇḍa/snānā

Type: ghat

Listener: null

Scene: A pilgrim seated near the Somanātha precinct, barber/attendant performing tonsure; the pilgrim meditates on Śaṅkara; hair is gathered and placed at a designated spot; then the pilgrim proceeds to the water for a second bath.

S
Someśvara/Somanātha
Ś
Śaṅkara

FAQs

Outer acts like tonsure become sacred when joined to inner remembrance (dhyāna) of Śiva.

Someśvara/Somanātha precincts within Prabhāsa-kṣetra, where shaving and bathing are prescribed.

Perform vapana (tonsure) near Someśvara, leave the hair there, then bathe again.