Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

ईश्वर उवाच । इल्वलो नाम दैत्येन्द्र आसीद्वै वरवर्णिनि । मणिमत्यां पुरा पुर्यां वातापिस्तस्य चानुजः

īśvara uvāca | ilvalo nāma daityendra āsīdvai varavarṇini | maṇimatyāṃ purā puryāṃ vātāpistasya cānujaḥ

Īśvara bersabda: “Wahai yang jelita, pada zaman dahulu ada seorang raja para daitya bernama Ilvala di kota Maṇimatī; dan Vātāpi ialah adik lelakinya.”

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इल्वलःIlvala
इल्वलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइल्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (नाम-निर्देशे, ‘by name’)
दैत्येन्द्रःlord of demons
दैत्येन्द्रः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य-इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानाम् इन्द्रः)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
वरवर्णिनिO fair-complexioned lady
वरवर्णिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर-वर्णिनी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (वरा वर्णिनी यस्या:)
मणिमत्याम्in Maṇimatī
मणिमत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमणिमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पुर्याम्in the city
पुर्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वातापिःVātāpi
वातापिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवातापि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him (Ilvala)
तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa (contextual frame; not yet in this verse)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (implied by vocative varavarṇinī)

Scene: Śiva as narrator addresses a goddess/consort; in the background, a fortified asura-city Maṇimatī with Ilvala enthroned and Vātāpi beside him, hinting at impending conflict with brāhmaṇas.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
I
Ilvala
V
Vātāpi
M
Maṇimatī (city)

FAQs

Māhātmya teaching often unfolds through sacred history: naming the forces opposed to dharma before describing their defeat.

The legend is told to explain the sanctity of Agastya’s āśrama region in Prabhāsa kṣetra, though this verse names Maṇimatī as the demons’ city.

None; it begins the narrative background for the tīrtha’s māhātmya.