Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

पुष्यमासे ह्यमावास्यामेकादश्यामथापि वा । प्राप्ते प्रावृषि काले च ज्ञात्वा कन्यागतं रविम्

puṣyamāse hyamāvāsyāmekādaśyāmathāpi vā | prāpte prāvṛṣi kāle ca jñātvā kanyāgataṃ ravim

Pada bulan Puṣya—pada hari Amāvāsyā (bulan baharu) atau juga pada Ekādaśī—dan ketika musim hujan telah tiba, dengan mengetahui bahawa Suria memasuki Kanyā (Virgo)…

पुष्यमासेin the month of Puṣya
पुष्यमासे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्य-मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पुष्यस्य मासः)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
एकादश्याम्on Ekādaśī
एकादश्याम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequence/then)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (also/even)
वाor
वा:
सम्बन्ध (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive/or)
प्राप्तेwhen (it is) arrived
प्राप्ते:
अधिकरण (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + प्राप्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘काले’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रावृषिin the rainy season
प्रावृषि:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रावृष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
कालेat the time
काले:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction/and)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
क्रियाविशेषण (Absolutive modifying main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having known’
कन्यागतम्gone into Virgo (Kanyā)
कन्यागतम्:
कर्म (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootकन्या + गत (कृदन्त) (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘गत’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (कन्यायां गतः)
रविम्the Sun
रविम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Pilgrims at Prabhāsa watching the sky and consulting a pañcāṅga; monsoon clouds gather (prāvṛṣ); the Sun is depicted entering Virgo (Kanyā) in a zodiac wheel; a new-moon night ambience with lamps along the shore/ghats.

P
Puṣya (month)
A
Amāvāsyā
E
Ekādaśī
P
Prāvṛt (rainy season)
R
Ravi (Sun)
K
Kanyā (Virgo)

FAQs

Dharma includes right timing (kāla): specific tithis, months, seasons, and solar transits are sanctified for tīrtha-rites.

The surrounding passage concerns Devikā-taṭa/Bhūdhara in Prabhāsakṣetra; this verse sets the auspicious times for observance there.

It prescribes auspicious timing: Puṣya month on Amāvāsyā or Ekādaśī, during the rainy season, especially when the Sun is in Kanyā (Virgo).