Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

ईश्वर उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठस्य महात्मनः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य माहेश्वर्यास्तटे शुभे

Transliteration

īśvara uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā vasiṣṭhasya mahātmanaḥ | prabhāsaṃ kṣetramāsādya māheśvaryāstaṭe śubhe

Translation

Īśvara bersabda: Setelah mendengar kata-kata Vasiṣṭha yang berhati agung itu, dia pun tiba di kṣetra suci Prabhāsa, di tebing Māheśvarī yang penuh berkat.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (speaker/subject)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (adjective)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• वचनम्: statement; words
• वचनम्: Karman (object of ‘श्रुत्वा’)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Pūrvakāla-kriyā (prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययभाव/gerund), ‘श्रुत्वा’ = having heard

• वसिष्ठस्य: of Vasiṣṭha
• वसिष्ठस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• महात्मनः: of the great-souled
• महात्मनः: Viśeṣaṇa (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘वसिष्ठस्य’ इत्यस्य विशेषणम्

• प्रभासम्: Prabhāsa
• प्रभासम्: Karman (goal)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• क्षेत्रम्: the sacred region
• क्षेत्रम्: Karman (apposition)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्रभासम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Pūrvakāla-kriyā (prior action)
• Type: Verb
• Root: आ- सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययभाव/gerund), ‘आसाद्य’ = having reached

• माहेश्वर्याः: of Māheśvarī (Pārvatī)
• माहेश्वर्याः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: माहेश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• तटे: on the bank
• तटे: Adhikaraṇa (location)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• शुभे: auspicious
• शुभे: Viśeṣaṇa (adjective of location)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘तटे’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva) — explicitly stated

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Māheśvarī-taṭa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, having heard Vasiṣṭha’s counsel, arrives at Prabhāsa-kṣetra and stands reverently on the auspicious Māheśvarī bank, with coastal light and sacred markers indicating entry into a holy field.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Vasiṣṭha
• Prabhāsa-kṣetra
• Māheśvarī (taṭa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Heeding a guru’s counsel leads the seeker toward a sanctified landscape where divine help becomes accessible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the auspicious bank associated with Māheśvarī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No separate rite is stated; the act emphasized is arrival at the kṣetra as the first step of sādhana.