Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

एतद्धि दृश्यते धन्यैः पद्मं कैः क्वापि पार्थिव । एतस्मिन्दृष्टमात्रे तु यो जलं विशते नरः

etaddhi dṛśyate dhanyaiḥ padmaṃ kaiḥ kvāpi pārthiva | etasmindṛṣṭamātre tu yo jalaṃ viśate naraḥ

“Sesungguhnya, wahai Raja, teratai ini hanya dilihat oleh orang yang berbahagia—amat jarang, oleh seseorang, di suatu tempat. Dan sesiapa yang, setelah sekadar melihatnya, masuk ke dalam air…”

एतत्this (lotus)
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/हेतौ निपात (indeed/for)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
धन्यैःby the blessed (people)
धन्यैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘धन्य’ = पुण्यवान् (blessed)
पद्मम्the lotus
पद्मम्:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मणि-प्रयोगे प्रथमा (subject of passive)
कैःby whom (what kind of people)
कैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
क्वापिsomewhere, anywhere
क्वापि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘somewhere/anywhere’)
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
एतस्मिन्in this / upon this (occasion)
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्टमात्रेat the mere sight (of it)
दृष्टमात्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदृष्ट (कृदन्त; दृश् धातोः क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘दर्शनमात्रे’ = at the mere sight
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (but/indeed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
विशतेenters
विशते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Vasiṣṭha

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (sacred water-body with the miraculous lotus)

Type: kund

Listener: Pārthiva/Rājendra (the king)

Scene: A radiant, otherworldly lotus appears upon a sacred pool; only a few blessed pilgrims perceive it, while a king listens as the narrator points to the sign; the water shimmers with sanctity.

V
Vasiṣṭha
B
Brahmapadma (implied)

FAQs

Fortune and merit mature into access to sacred places; proper response is reverent ritual engagement.

The Brahmodbhava/Brahmapadma lotus-tīrtha and its associated sacred waters.

After darśana of the lotus, entering the sacred water (snāna/immersion) is indicated.