Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

ततः पुनरपि क्रुद्धः कृतवर्मा तमब्रवीत् । निर्विशन्निव सावज्ञं तदा सव्येन पाणिना

tataḥ punarapi kruddhaḥ kṛtavarmā tamabravīt | nirviśanniva sāvajñaṃ tadā savyena pāṇinā

Kemudian, sekali lagi dalam kemarahan, Kṛtavarman berkata kepadanya dengan nada menghina; pada saat itu ia mengisyaratkan dengan tangan kiri seolah-olah hendak memukul.

tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (thereupon/from then)
punaragain
punar:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (also/even)
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkruddha (कृदन्त; √krudh धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṛtavarmāKṛtavarmā
kṛtavarmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛtavarman (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abravītsaid/spoke
abravīt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
nirviśanas if entering/approaching
nirviśan:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootviś (धातु) + शतृ (कृदन्त) उपसर्गः निर्-
Formनिर्-उपसर्गपूर्वक शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रविष्टुमिव’ भावः
ivaas if
iva:
Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
sāvajñamcontemptuously
sāvajñam:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootsāvajña (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः (with contempt)
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (at that time)
savyenawith the left
savyena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsavya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘पाणिना’ इत्यस्य विशेषणम्
pāṇināhand
pāṇinā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: Kṛtavarman, face flushed with anger, addresses Keśava with contempt, his left hand raised in a half-striking gesture; Keśava stands composed amid tense Yādava assembly at Prabhāsa.

K
Kṛtavarman
P
Pradyumna (context)
Y
Yuyudhāna (context)

FAQs

Anger and contempt rapidly escalate disputes into violence—self-mastery is central to dharma, especially in a tīrtha.

Prabhāsa-kṣetra, whose sacred atmosphere frames this episode as a cautionary tale about behavior in holy lands.

No explicit ritual; the verse narrates the bodily signs of anger and the breakdown of civility.