Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाग्निर्दैवतं महत् । एवं विद्वानविद्वान्वा ब्राह्मणो दैवतं महत्

praṇītaścāpraṇītaśca yathāgnirdaivataṃ mahat | evaṃ vidvānavidvānvā brāhmaṇo daivataṃ mahat

Sebagaimana api ialah ketuhanan yang agung, sama ada dinyalakan dengan upacara atau tanpa upacara, demikian juga seorang brāhmaṇa—berilmu atau tidak—tetap merupakan ketuhanan yang agung.

प्रणीतःproperly kindled/regulated
प्रणीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नी (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अग्निः इति विशेषणम्; ‘led forth/regulated (fire)’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अप्रणीतःnot properly kindled/unregulated
अप्रणीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रणीत (प्रातिपदिक; negated)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अग्निः इति विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (comparative particle) — ‘as/just as’
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैवतम्a deity, divine (object)
दैवतम्:
Pradhana (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate nominative/accusative)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दैवतम् इति विशेषणम्
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘thus/in the same way’
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक; √विद् + वस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ब्राह्मणः इत्यस्य विकल्पः
अविद्वान्an unlearned man
अविद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ-विद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नकारार्थक-उपसर्गयुक्तः
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle) — ‘or’
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैवतम्a deity
दैवतम्:
Pradhana (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दैवतम् इति विशेषणम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Prabhāsa bows to a brāhmaṇa seated calmly, while a sacred fire burns nearby—suggesting the equivalence of Agni’s and brāhmaṇa’s inherent sanctity.

A
Agni
B
Brāhmaṇa

FAQs

Sanctity is treated as intrinsic: like fire’s holiness, the brāhmaṇa’s venerability is not contingent on circumstance.

The teaching is embedded in Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, linking sacred place-praise with dharmic social ethics.

No specific ritual; it establishes a rule of reverence (pūjā/bhāva) toward brāhmaṇas.