Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

महिषी प्रोच्यते भार्या सा वैधव्येऽभिचारिणी । तस्यां यः क्षपते दोषां स वै माहिषिकः स्मृतः

mahiṣī procyate bhāryā sā vaidhavye'bhicāriṇī | tasyāṃ yaḥ kṣapate doṣāṃ sa vai māhiṣikaḥ smṛtaḥ

“Mahiṣī” disebut sebagai isteri yang melakukan perbuatan terlarang ketika dalam keadaan janda. Sesiapa yang menyingkirkan (atau menangani) kesalahannya itu dikenang sebagai māhiṣaka.

mahiṣīa buffalo-cow (female buffalo)
mahiṣī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahiṣī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
procyateis called
procyate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु) [कर्मणि प्रयोगः]
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि (passive)
bhāryāwife
bhāryā:
Karta (Predicate complement)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate nominative)
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
vaidhavyein widowhood
vaidhavye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaidhavya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
abhicāriṇīpractising abhicāra (sorcery/illicit conduct)
abhicāriṇī:
Karta (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootabhi-cārinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अभिचारं करोति’ इति (practising sorcery/unchaste conduct)
tasyāmin her
tasyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धबोधक-यः-शब्दः
kṣapatespends the night/consorts (with)
kṣapate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣap (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
doṣāmthe night
doṣām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdoṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; ‘रात्रि’ अर्थे
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
māhiṣikaḥ(is) a māhiṣika
māhiṣikaḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmāhiṣika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
smṛtaḥis considered/said
smṛtaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘इति स्मृतः’ = ‘is considered’

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pilgrims/householders (implied audience)

Scene: A teacher-figure (ācārya) explaining to a seated group the definition of ‘māhiṣaka’; symbolic vignette shows a widow in transgressive conduct (kept discreet), and a man associated with ‘removing/dealing with her fault’, while the main focus remains on instruction and moral boundary-setting.

P
Pitṛs (contextual continuity)

FAQs

Purāṇic dharma texts classify certain behaviors and relations as ritually obstructive; ethical restraint safeguards the efficacy of ancestral rites.

Prabhāsa-kṣetra is the setting; the teaching is presented as part of its Māhātmya, linking place-merit with proper dharma.

No direct rite is prescribed; the verse defines a category relevant to who may or may not be fit for Śrāddha-related contexts.