Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

वहन्ति येषां कालेन ते न काल वशा नराः । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः । सरस्वत्याः परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

vahanti yeṣāṃ kālena te na kāla vaśā narāḥ | devi kiṃ bahunoktena varṇitena punaḥpunaḥ | sarasvatyāḥ paraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

Mereka yang bagi mereka waktu sendiri mengalir, bukanlah manusia yang tunduk di bawah kekuasaan Waktu. Wahai Dewi, apa guna berkata panjang dan memuji berulang-ulang? Tiada pernah ada, dan tiada akan ada, tīrtha yang lebih tinggi daripada Sarasvatī.

vahantithey carry/they bear
vahanti:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvah (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (plural)
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचनम् (plural), सर्वनाम-प्रयोगः
kālenaby time
kālena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचनम् (sing.)
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural), सर्वनाम
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
kālatime
kāla:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम् (sing.)
vaśāḥunder control (subjects)
vaśāḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootvaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
narāḥmen
narāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (fem.), सम्बोधन (Vocative), एकवचनम् (sing.)
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), द्वितीया (Accusative/2nd) एकवचनम् (sing.)/अव्ययीभावेन प्रश्नार्थक-प्रयोगः
bahunāwith much (talk)
bahunā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचनम् (sing.)
uktenaby what is said; by speech
uktena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootukta (कृदन्त; √vac धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचनम् (sing.); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
varṇitenaby (what is) described
varṇitena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvarṇita (कृदन्त; √varṇ धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचनम् (sing.); क्त-प्रत्ययान्त
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)
sarasvatyāḥof Sarasvatī
sarasvatyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarasvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (fem.), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचनम् (sing.)
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम् (sing.)
tīrthampilgrimage place; ford
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम् (sing.)
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
bhūtam(has) been; existed
bhūtam:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhūta (कृदन्त; √bhū धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम् (sing.); क्त-प्रत्ययान्त
nanot
na:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
bhaviṣyatiwill be
bhaviṣyati:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलृट् (Simple future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (sing.)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Sarasvatī (as supreme tīrtha)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A contemplative river scene at twilight/dawn: Sarasvatī flows with a subtle cosmic aura; above the river, a faint wheel of Time (kāla-cakra) dissolves, while Śiva speaks calmly to Devī, signaling transcendence.

S
Sarasvatī
K
Kāla (Time)

FAQs

The Sarasvatī tīrtha is portrayed as unsurpassed, granting a state that is not overpowered by worldly time-bound limitation.

Sarasvatī tīrtha (within Prabhāsa Kṣetra’s sacred landscape).

No specific rite is stated; the verse is a peak eulogy asserting unrivaled sanctity.