Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15
Devanagari script
बहून्वर्षगणानेवं भ्रमन्स धरणीतले । कामदेवभयाद्देवि देवदेवो महेश्वरः
Transliteration
bahūnvarṣagaṇānevaṃ bhramansa dharaṇītale | kāmadevabhayāddevi devadevo maheśvaraḥ
Translation
Demikianlah dia mengembara di muka bumi selama bertahun-tahun; dan wahai Dewi, Maheśvara—Tuhan para dewa—menjadi sosok yang menggentarkan bagi Kāmadeva.
Word by Word
बहून्many
बहून्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (वर्षगणान्) विशेषयति
वर्षगणान्groups of years
वर्षगणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष-गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—वर्षाणां गणाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)
भ्रमन्wandering
भ्रमन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√भ्रम् (धातु) → भ्रमन् (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः/महेश्वरः) सह संबद्ध
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धरणीतलेon the surface of the earth
धरणीतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणी-तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—धरण्याः तलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
कामदेवभयात्from fear of Kāmadeva
कामदेवभयात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootकामदेव-भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; समासः—कामदेवस्य भयम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानां देवः (षष्ठी-तत्पुरुष)
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् ईश्वरः (कर्मधारय)
Speaker
Sūta (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: देवी (देवि संबोधन)
Visual Art Cues
Scene: थका हुआ कामदेव वर्षों तक पृथ्वी पर भटकता—पीछे-पीछे अदृश्य महेश्वर-भय की छाया; दूर क्षितिज पर शिव-लिंग/त्रिशूल का प्रतीक
Characters & Entities
M
Maheśvara (Śiva)K
KāmadevaFAQs
Time and travel cannot free one from the consequences of provoking dharma; the sovereignty of Śiva stands above desire.
No single tīrtha is named here; it continues the pilgrimage-geography thread within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya.
None.