Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

पापघ्नं सर्वजंतूनां दर्शनात्स्पर्शनादपि । आद्यं लिंगं महादेवि गायत्र्या संप्रतिष्ठितम्

Transliteration

pāpaghnaṃ sarvajaṃtūnāṃ darśanātsparśanādapi | ādyaṃ liṃgaṃ mahādevi gāyatryā saṃpratiṣṭhitam

Translation

Wahai Mahādevī, liṅga ini memusnahkan dosa semua makhluk, bahkan hanya dengan memandang dan juga dengan menyentuh. Inilah liṅga yang purba, ditegakkan di sini oleh Gāyatrī.

Word by Word

• पापघ्नम्: sin-destroying
• पापघ्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + घ्न (√हन् धातु, घ्न-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण; ‘पापं हन्ति’

• सर्वजन्तूनाम्: of all beings
• सर्वजन्तूनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; ‘सर्वेषां जन्तूनाम्’

• दर्शनात्: from (mere) seeing
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन; हेतौ (ablative of cause)

• स्पर्शनात्: from touching
• स्पर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन; हेतौ

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-शब्दः (also/even)

• आद्यम्: the first
• आद्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन

• गायत्र्या: by Gāyatrī
• गायत्र्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देशः (by Gayatrī)

• संप्रतिष्ठितम्: established
• संप्रतिष्ठितम्: Kriya (Predicative participle/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: सम् (उपसर्ग) + प्र (उपसर्ग) + √स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (agreeing with लिङ्गम्)

Speaker

Īśvara (Śiva) (deduced from adjoining context in this prasaṅga)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ādya-liṅga (Gayatrī-pratiṣṭhita) / Pāpaghnaliṅga

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant ancient liṅga emanates light; pilgrims gain purification by merely seeing or touching; a subtle presence of Goddess Gayatrī (five-faced or as a luminous mantra-form) is shown as the establisher.

Characters & Entities

• Mahādevī
• Gāyatrī
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places and consecrated liṅgas transmit pāpa-kṣaya (sin-destruction) even through simple, sincere contact such as darśana and sparśa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, in the context of Brahmakuṇḍa and the Gāyatrīśvara/primordial liṅga tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No detailed ritual is prescribed here; the verse emphasizes the efficacy of darśana (seeing) and sparśa (touching) of the liṅga.