Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

भगवन्मानुषाः सर्वे दुःखशोकनिपीडिताः । भ्रमंति सकलं जन्म रसायनविमोहिताः

bhagavanmānuṣāḥ sarve duḥkhaśokanipīḍitāḥ | bhramaṃti sakalaṃ janma rasāyanavimohitāḥ

Wahai Tuhan, semua manusia ditindas oleh derita dan dukacita; terpedaya oleh pencarian “rasāyana”, mereka mengembara sepanjang hayat.

भगवत्-मानुषाःholy/divine humans
भगवत्-मानुषाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक) + मानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (bhagavantaḥ mānuṣāḥ = ‘divine/holy humans’)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
दुःख-शोक-निपीडिताःafflicted by sorrow and pain
दुःख-शोक-निपीडिताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + नि-पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः; तत्पुरुष-समासः (दुःखशोकैः निपीडिताः)
भ्रमन्तिwander
भ्रमन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
सकलम्entire
सकलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम्
जन्मlife; birth
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रसायन-विमोहिताःdeluded by elixirs/rasāyana
रसायन-विमोहिताः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरसायन (प्रातिपदिक) + वि-मुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुष-समासः (रसायनेन विमोहिताः)

Devī (continuation of the request)

Tirtha: Brahmakuṇḍa (implied as the remedy under discussion)

Type: kund

Listener: Bhagavān (teacher)

Scene: A procession of humans wanders in a circular path symbolizing saṃsāra; some carry jars labeled ‘rasāyana’; their faces show fatigue; in the distance, the serene Brahmakuṇḍa/Prabhāsa shines as a still point of refuge.

B
Bhagavan
M
Mānuṣa
D
Duḥkha
Ś
Śoka
R
Rasāyana

FAQs

Worldly fixes can become distractions; Purāṇic teaching redirects the seeker toward higher, lasting well-being rooted in dharma and sacred grace.

The verse is part of the Brahmakuṇḍa context at Prabhāsa Kṣetra, setting up why its true ‘rasāyana’ should be explained.

None directly; it diagnoses the problem motivating the request for instruction.