Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

कलौ युगे च संप्राप्ते तद्ध्रुवेश्वरसंज्ञितम् । संस्थितं चोत्तरेशाने तस्मात्पाशुपतेश्वरात्

kalau yuge ca saṃprāpte taddhruveśvarasaṃjñitam | saṃsthitaṃ cottareśāne tasmātpāśupateśvarāt

Apabila Zaman Kali tiba, liṅga itu dikenali sebagai Dhruveśvara, dan ia bersemayam di arah timur laut dari Pāśupateśvara.

कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
संप्राप्तेwhen (it) had come
संप्राप्ते:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + प्राप्त (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, √आप्/√प्राप् (धातु) ‘प्राप्तौ’)
Formसप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; (सप्तमी-absolute) ‘संप्राप्ते (सति)’ = ‘when (it) had arrived’
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र ‘लिङ्गम्’ इत्यनुस्यूतम् (that liṅga)
ध्रुवेश्वरसंज्ञितम्named ‘Dhruveśvara’
ध्रुवेश्वरसंज्ञितम्:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्रुवेश्वर (प्रातिपदिक; ध्रुव + ईश्वर, षष्ठी-तत्पुरुष) + संज्ञित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, सम् + √ज्ञा (धातु) ‘ज्ञाने’/संज्ञा-करणे)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘ध्रुवेश्वर-इति संज्ञितम्’ (named Dhruveśvara)
संस्थितम्situated, established
संस्थितम्:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + स्थित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, √स्था (धातु) ‘स्थितौ’)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तत्’/‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
उत्तरेशानेin the north-east
उत्तरेशाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + ईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उत्तरः ईशानः’ इति कर्मधारयसमासः; स्थानवाचक-सप्तमी
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
पाशुपतेश्वरात्from Pāśupateśvara
पाशुपतेश्वरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पाशुपतस्य ईश्वरः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषसमासः

Śiva (inferred from continuous kṣetra-self-description across the passage)

Tirtha: Dhruveśvara (formerly Mahānāla in this narrative sequence)

Type: kshetra

Scene: A sacred map-like scene: Pāśupateśvara shrine in the foreground, and to its north-east a second liṅga labeled Dhruveśvara, with a subtle compass of directions and the īśāna corner glowing.

K
Kali-yuga
D
Dhruveśvara
P
Pāśupateśvara
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Even in Kali Yuga, the kṣetra preserves stable (‘dhruva’) anchors of grace through named forms of Śiva.

Prabhāsa-kṣetra, specifically the spatial relation between Dhruveśvara and Pāśupateśvara shrines.

None explicitly; the verse provides sacred-site orientation (north-east of Pāśupateśvara).