Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

aho dhanyo'si pūjyo'si na tvamantyaja ucyase | yadasminpralaye yāte sthitaṃ dhānyaṃ gṛhe tava

Wahai! Engkau sungguh diberkati dan layak dimuliakan—tidak patut engkau disebut sebagai ‘Antyaja’, kerana ketika kebinasaan besar ini datang, bijirin masih tersimpan di rumahmu.

अहोah!
अहो:
Discourse particle (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयाद्यव्यय (interjection)
धन्यःfortunate
धन्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) + यत्)
Formकृत्य (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अन्त्यजoutcaste
अन्त्यज:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्त्यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-नाम (predicate noun)
उच्यसेare called
उच्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
यत्because/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्रलयेin the dissolution (calamity)
प्रलये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यातेwhen (it) had come
याते:
Adhikarana (Temporal qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √या (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (प्रलये)
स्थितम्remaining/stored
स्थितम्:
Karta (Predicate of existence/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (धान्यम्)
धान्यम्grain
धान्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गृहेin (your) house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

Ṛṣis (sages) (as quoted within Śiva’s narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: The sages extol the householder: gestures of reverence, perhaps touching feet; inside the home, visible stored grain—symbol of foresight and providence amid ‘pralaya-like’ devastation.

Ṛṣis (sages)
A
Antyaja
D
Dhānya (grain)
P
Pralaya (calamity)

FAQs

Honor is grounded in dharma and generosity; spiritual worth is not determined by social designation.

The story functions as the prelude to the Prabhāsa-kṣetra shrine Māhātmya of Akṣamāleśvara.

Not a direct prescription; it praises the condition that enables charity—retained grain during calamity.