Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सर्वे चान्नं परीप्संतो गताश्चण्डालवेश्मनि । ज्ञात्वान्नसंग्रहं तस्य प्रार्थयाञ्चक्रुरन्त्यजम्

Transliteration

sarve cānnaṃ parīpsaṃto gatāścaṇḍālaveśmani | jñātvānnasaṃgrahaṃ tasya prārthayāñcakrurantyajam

Translation

Mereka semua, mencari makanan, pergi ke rumah seorang caṇḍāla. Setelah mengetahui bahawa dia menyimpan bekalan makanan, mereka pun merayu kepada orang terbuang itu agar memberikan makanan.

Word by Word

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nom pl)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)

• परीप्सन्तः: desiring; seeking
• परीप्सन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परि-ईप्स् (धातु)
• Form: कृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nom pl; qualifying सर्वे)

• गताः: went; having gone
• गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP used adjectivally); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• चण्डालवेश्मनि: to/in the house of a Caṇḍāla
• चण्डालवेश्मनि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चण्डाल-वेश्मन् (प्रातिपदिक; चण्डाल + वेश्मन्)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: चण्डालस्य वेश्म); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc sg)

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय, absolutive/gerund); अव्ययभाव

• अन्नसंग्रहम्: store/collection of food
• अन्नसंग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्न-संग्रह (प्रातिपदिक; अन्न + संग्रह)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)

• तस्य: of him/of that (Caṇḍāla)
• तस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• प्रार्थयाम्: a request; entreaty
• प्रार्थयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्र-अर्थय् (धातु; णिजन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg); ‘request/entreaty’ (object of चक्रुः)

• चक्रुः: made; did
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• अन्त्यजम्: the outcaste (Caṇḍāla)
• अन्त्यजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्त्यज (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A group of hungry sages arrives at a humble caṇḍāla’s dwelling; the house shows stored grain jars/sacks. The moment is charged: revered ascetics at the threshold of a socially marginalized home.

Characters & Entities

• Ṛṣis (sages)
• Caṇḍāla
• Anna (food)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In crisis, humility and the recognition of virtue transcend social labels; dharma is tested in real need.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly tied to Prabhāsa-kṣetra through the origin-legend of Akṣamāleśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit emphasis on anna (food) as a dharmic resource; the explicit teaching on feeding appears in subsequent verses.