Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना

Transliteration

gomatīsaṃgame snātvā kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | yatra daityavadhaṃ kṛtvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā

Translation

Dengan mandi di pertemuan sungai Gomati, seseorang menjadi insan yang telah menunaikan kewajipan sucinya—di tempat itulah Viṣṇu Yang Mahaperkasa dahulu membinasakan para asura.

Word by Word

• गोमती-संगमे: at the Gomati confluence
• गोमती-संगमे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गोमत्याः संगमे’

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• कृतकृत्यः: fulfilled in duty
• कृतकृत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)

• दैत्यवधम्: slaying of the demons
• दैत्यवधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दैत्यस्य/दैत्यानां वधः’

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• प्रभविष्णुना: by the mighty one
• प्रभविष्णुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (विष्णुना); बहुव्रीहिः ‘प्रभवः (प्रभावः) यस्य सः’ = mighty/powerful

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī-saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe at the Gomatī confluence as priests chant; in the background, a mythic vignette shows Viṣṇu/Kṛṣṇa defeating demons, linking the waters to divine victory.

Characters & Entities

• Gomatī-saṅgama
• Viṣṇu
• Daityas (demons)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s power is rooted in divine deeds; bathing there completes one’s religious aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gomatī-saṅgama in the Dvārakā sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the Gomati confluence.