Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

वीक्ष्यमाणः सुरस्त्रीभिर्नागारिकृतकेतनः । चतुर्भुजधरो भूत्वा वनमालाविभूषितः । संस्तूयमानो मुनिभिर्याति विष्ण्वालयं नरः

vīkṣyamāṇaḥ surastrībhirnāgārikṛtaketanaḥ | caturbhujadharo bhūtvā vanamālāvibhūṣitaḥ | saṃstūyamāno munibhiryāti viṣṇvālayaṃ naraḥ

Dilihat oleh para bidadari, bersemayam di kediaman surgawi, menjadi bertangan empat dan berhias kalung bunga rimba; dipuji para muni, orang itu menuju ke kediaman Viṣṇu.

वीक्ष्यमाणःbeing looked at
वीक्ष्यमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दृश्यमानः’
सुरस्त्रीभिःby celestial women
सुरस्त्रीभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः कर्मधारयः ‘सुराः स्त्रियः’
नागारि-कृत-केतनःwhose dwelling is made by Nāgāri (architect)
नागारि-कृत-केतनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनागारि (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु, क्त) + केतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः); तत्पुरुषः ‘नागारिणा कृतं केतनं यस्य’ (agentive relation)
चतुर्भुजधरःfour-armed
चतुर्भुजधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘चत्वारः भुजाः यस्य/भुजान् धरति’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
वनमाला-विभूषितःadorned with a forest-garland
वनमाला-विभूषितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + माला (प्रातिपदिक) + विभूषित (भूष्-धातु, क्त; वि-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; तृतीया-तत्पुरुषः ‘वनमालया विभूषितः’
संस्तूयमानःbeing praised
संस्तूयमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-स्तु (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गः सम्-
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
यातिgoes
याति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विष्णु-आलयम्Viṣṇu’s abode
विष्णु-आलयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘विष्णोः आलयम्’
नरःthe man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (Viṣṇvālaya-darśana)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim, now radiant and four-armed like Viṣṇu, adorned with a vanamālā, is praised by sages while celestial women look on; he proceeds toward a resplendent Viṣṇu-temple/abode.

V
Viṣṇu
M
Munis (sages)
S
Surastrīs (celestial women)
V
Viṣṇvālaya

FAQs

Devotional tīrtha-practice culminates in divine proximity—described as entry into Viṣṇu’s abode.

The Dvārakā-region tīrtha context, especially the Gomati confluence praised in this chapter.

Implicit continuation of snāna and worship; the verse states the resulting spiritual ‘fruit’ (phala).