Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

संस्थाप्य शिवलिंगं ते स्नानार्थं मुनिसत्तमाः । कूपं चक्रुस्ततः सर्व ऋषयः संशितव्रताः

Transliteration

saṃsthāpya śivaliṃgaṃ te snānārthaṃ munisattamāḥ | kūpaṃ cakrustataḥ sarva ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ

Translation

Sesudah menegakkan Śiva-liṅga, para muni yang utama—berhasrat untuk mandi suci—maka semua ṛṣi yang teguh nazarnya menggali sebuah perigi.

Word by Word

• संस्थाप्य: having established
• संस्थाप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund); ‘having established’

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिवलिङ्ग (प्रातिपदिक) = शिव + लिङ्ग
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा (1st), बहुवचन; पुंलिङ्ग

• स्नानार्थम्: for bathing
• स्नानार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: स्नानार्थ (प्रातिपदिक) = स्नान + अर्थ
• Form: द्वितीया-एकवचन-रूपेण प्रयोजन-अव्ययवत्; चतुर्थी-अर्थे (for the purpose of bathing); तत्पुरुषः (स्नानस्य अर्थः)

• मुनिसत्तमाः: best of sages
• मुनिसत्तमाः: Apposition (सम्बोधन/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: मुनिसत्तम (प्रातिपदिक) = मुनि + सत्तम
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (मुनीनां सत्तमाः)

• कूपम्: a well
• कूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• चक्रुः: made/constructed
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ततः: then/thereupon
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरार्थे (thereupon/then)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘all’ (ऋषयः इति विशेषणम्)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• संशितव्रताः: of strict vows
• संशितव्रताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संशितव्रत (प्रातिपदिक) = संशित + व्रत
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारयः (संशितं व्रतं येषाम् = of sharpened/strict vows)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya; specific speaker not explicit in the verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara-kūpa (sacred well)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: After consecration, the sages, firm in vows, dig a well with focused effort; ritual vessels and tools lie nearby; the liṅga shrine stands in the background.

Characters & Entities

• Śiva
• Śiva-liṅga
• Ṛṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are established through disciplined vow, devotion, and ritual action—installing a liṅga and creating facilities for pure worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is Dvārakā within the Prabhāsa-khaṇḍa; the narrative leads into the fame of Siddheśvara and the Ṛṣi-made tīrtha/well.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (installation) and snāna (ritual bathing), supported by constructing a well for tīrtha use.