Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

स्थापितं शिवलिंगं च दृष्ट्वा लोकपितामहः । उवाच वचनं ब्रह्मा प्रीतः पुत्रांस्तदा द्विजाः

Transliteration

sthāpitaṃ śivaliṃgaṃ ca dṛṣṭvā lokapitāmahaḥ | uvāca vacanaṃ brahmā prītaḥ putrāṃstadā dvijāḥ

Translation

Melihat Śiva-liṅga yang telah didirikan dengan sempurna, Brahmā—datuk segala alam—berasa gembira lalu bertitah kepada putera-putera dwija itu.

Word by Word

• स्थापितम्: placed, established
• स्थापितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्थापि (धातु √स्थाप्)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (agreeing with ‘शिवलिङ्गम्’)

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु √दृश्)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• लोकपितामहः: the grandsire of the world (Brahmā)
• लोकपितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक + पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य पितामहः)

• उवाच: said, spoke
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु √वच्)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वचनम्: words, speech
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रीतः: pleased
• प्रीतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्री (धातु √प्री)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifying ‘ब्रह्मा’)

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Sambodhana/Addressed (Vocative sense)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• द्विजाः: O twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजाः: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (contextually संबोधनार्थे ‘हे द्विजाः’)

Speaker

Narrator (introducing Brahmā’s speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara-kṣetra (Dvārakā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā appears, four-faced and radiant, gazing upon the installed liṅga; sages stand respectfully as he prepares to speak, the atmosphere charged with auspicious authority.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva-liṅga
• Ṛṣis (dvija)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper consecration of sacred symbols invites divine recognition; dhārmic acts receive higher approval.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śiva-liṅga site in Dvārakā that will be named Siddheśvara, along with its adjoining tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpanā (installation/consecration) is highlighted as a meritorious act endorsed by Brahmā.