Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 90›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

अथापश्यन्मृतं तत्र सारमेयं चिरोषितम् । संशुष्कं गन्धनिर्मुक्तं गृहप्रांते व्यवस्थितम्

Transliteration

athāpaśyanmṛtaṃ tatra sārameyaṃ ciroṣitam | saṃśuṣkaṃ gandhanirmuktaṃ gṛhaprāṃte vyavasthitam

Translation

Di situ dia melihat seekor anjing mati yang sudah lama terbaring di sana—kering sepenuhnya, tidak berbau—terbaring di pinggir rumah.

Word by Word
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (sequence particle)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
मृतम्dead
मृतम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सारमेय-विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (locative adverb)
सारमेयम्a dog
सारमेयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसारमेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चिरोषितम्lying for a long time
चिरोषितम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootचिर + उषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वस्/उष् ‘to dwell’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—चिरं उषितम् (long-lying/long-staying)
संशुष्कम्completely dried up
संशुष्कम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + शुष् (धातु) → संशुष्क (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सारमेय-विशेषणम्
गन्धनिर्मुक्तम्devoid of smell
गन्धनिर्मुक्तम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootगन्ध + निर् + मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मुच्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—गन्धात् निर्मुक्तम् (free from smell)
गृहप्रान्तेat the edge of the house
गृहप्रान्ते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह + प्रान्त (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—गृहस्य प्रान्तः (at the edge of the house)
व्यवस्थितम्lying/placed
व्यवस्थितम्:
कर्म-विशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सारमेय-विशेषणम्
Speaker

Skanda (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Visual Art Cues

Scene: A dried carcass of a dog at the house’s edge; the sage’s gaze fixes on it with reluctant resolve; the air is still, the earlier stench absent.

Characters & Entities
V
Viśvāmitra

FAQs

The Purāṇa portrays hunger as a severe trial that forces difficult choices, setting the stage for reflection on dharma, compassion, and the limits of the body.

No tīrtha is named here; it is part of the chapter’s narrative arc leading to tīrtha-centered resolution elsewhere.

None.

←Previous Verse
Next Verse→