Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

अश्ववक्त्रां करिष्यामि तपसा सुशुभाननाम् । सा कथं विहिता तेन तपस्तप्तं तथा कथम् । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

aśvavaktrāṃ kariṣyāmi tapasā suśubhānanām | sā kathaṃ vihitā tena tapastaptaṃ tathā katham | sarvaṃ vistarato brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

“Dengan tapa, akan kujadikan yang berwajah elok itu berwajah kuda”—bagaimanakah dia ditetapkan demikian olehnya, dan bagaimanakah tapa itu dijalankan? Ceritakanlah semuanya dengan terperinci, kerana rasa ingin tahu kami amat besar.

अश्ववक्त्राम्the horse-faced (one)
अश्ववक्त्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्व-वक्त्र (प्रातिपदिक; अश्व + वक्त्र)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी/उपपद-भावः: अश्वस्य वक्त्रम्)
करिष्यामिI will make
करिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सुशुभाननाम्with a very beautiful face
सुशुभाननाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-शुभ-आनन (प्रातिपदिक; सु + शुभ + आनन)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (सुशुभं आननं यस्याः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
विहिताwas arranged/ordained
विहिता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (पद-समासविग्रह-पूर्वपद)
तप्तम्was performed (heated/undertaken)
तप्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तपः) तप्तम्
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविस्तरतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: तसिल्-प्रत्ययान्त)
ब्रूहिtell (you)
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परम्great/supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कौतूहलम्) विशेषण
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
नःof us/our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic form)

Ṛṣis (continuing their question; quoted speech from the narrative being queried)

Scene: A questioning sage/visitor implores the narrator to explain how a lovely-faced woman became horse-faced through tapas and divine ordinance; the scene is intimate, dialogic, and charged with wonder.

Ṛṣis
M
Mādhavī (context implied)
V
Viṣṇu (context from prior verse)

FAQs

Austerity (tapas) and karmic outcomes are treated as precise moral causality deserving careful explanation.

Not explicit in this verse; it continues within the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative frame.

Tapas (austerity) is the operative practice under discussion, though details are requested rather than prescribed here.