Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम् । सुरतं रुचिरैर्भावैर्हावैर्भूरिभिरेव च

tatastena samaṃ hāsyaṃ kṛtvā kṣatriyabhāvajam | surataṃ rucirairbhāvairhāvairbhūribhireva ca

Kemudian dia tertawa bersama baginda dengan gaya yang sesuai dengan semangat seorang kṣatriya, lalu berasmara dengan pelbagai rasa yang memikat serta gerak-geri menggoda yang melimpah.

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक (then)
तेनwith him
तेन:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
समम्together
समम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय; सहार्थक (adverb: together/equally)
हास्यम्laughter/jesting
हास्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
क्षत्रियभावजम्born of a warrior-like mood
क्षत्रियभावजम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षत्रिय + भाव + ज (प्रातिपदिक); क्षत्रियभावज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (क्षत्रियस्य भावः; तस्मात् जातम्) विशेषण (हास्यस्य)
सुरतम्lovemaking/sexual union
सुरतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
रुचिरैःwith charming
रुचिरैः:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण
भावैःemotions/expressions
भावैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
हावैःcoquetries/gestures
हावैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootहाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
भूरिभिःwith many
भूरिभिः:
Karana (Means/करण)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)

Narrator (Sūta continues)

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya frame implied)

Scene: In the royal bedchamber, the couple shares laughter; the woman displays coquettish gestures and charming expressions, while a subtle hint (hand near braid) foreshadows concealed intent.

K
kṣatriya (warrior-king)

FAQs

Pleasure mixed with deception becomes a vehicle for adharma; vigilance without inner discernment (viveka) can mislead.

Not specified in this verse; it serves the broader tīrtha-māhātmya narrative arc.

None.