Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । अहं च विस्मयाविष्टः प्रोत्थितः शयनाद्द्रुतम्

evamuktvā sahasrāṃśustataścādarśanaṃ gataḥ | ahaṃ ca vismayāviṣṭaḥ protthitaḥ śayanāddrutam

Setelah berkata demikian, Sahasrāṃśu (Dewa Surya) pun lenyap dari pandangan. Aku pula, diliputi rasa takjub, segera bangkit dari pembaringan.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'thus')
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया ('having said')
सहस्रांशुःthe Sun (thousand-rayed)
सहस्रांशुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सहस्राणाम् अंशवः यस्य/सहस्र-अंशुः), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सूर्य-पर्यायः
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/thereafter)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अदर्शनम्disappearance; invisibility
अदर्शनम्:
Gati-karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootअदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; 'गच्छति' इत्यर्थे गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (to invisibility)
गतःwent; departed
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) प्रयुक्तं क्रियापदवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तरि प्रयोगः ('went')
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (समुच्चय-अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
विस्मय-आविष्टःovercome with astonishment
विस्मय-आविष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + आविष्ट (आ + विश् धातु, क्त)
Formतृतीया-तत्पुरुष (विस्मयेन आविष्टः), क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; 'अहम्' विशेषणम्
प्रोत्थितःrose up
प्रोत्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + स्था (धातु) → उत्थित (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) क्रियापदवत्; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन ('rose up')
शयनात्from the bed
शयनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootशयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन (ablative: 'from the bed')
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय; also from द्रुत-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb: quickly)

Narrator (the afflicted man/devotee recounting the event)

Tirtha: Bhāskara-traya tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa (dvija) in the frame narrative

Scene: A radiant Sūrya figure with many rays speaks, then dissolves into light; the narrator sits up from a simple bed, eyes wide in astonishment, dawn light entering the room.

S
Sahasrāṃśu
D
darśana/adarśana (appearance/disappearance)

FAQs

True tīrtha encounters culminate in transformative divine darśana, stirring awe and immediate inner awakening.

The verse is part of Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya narrative; the sanctity is tied to a solar manifestation, though the site name is not in this line.

None; it narrates the conclusion of the divine instruction and the devotee’s startled awakening.