Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

ततो लब्ध्वा कपालं तच्चूर्णयित्वा समाहितः । गंगायमुनयोर्मध्ये प्रचिक्षेप मुदान्वितः

tato labdhvā kapālaṃ taccūrṇayitvā samāhitaḥ | gaṃgāyamunayormadhye pracikṣepa mudānvitaḥ

Kemudian, setelah memperoleh kapāla (mangkuk tengkorak) itu dan menghancurkannya menjadi serbuk dengan minda yang terpusat, dia dengan sukacita mencampakkannya ke dalam air di antara Sungai Gaṅgā dan Yamunā.

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रमवाचक (then)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) → लब्ध्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) from लभ् (to obtain); ‘having obtained’
कपालम्skull/bowl
कपालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कपालम्’ इत्यस्य निर्देशः
चूर्णयित्वाhaving powdered
चूर्णयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootचूर्णय् (धातु, नामधातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) from चूर्णय् (to pulverize); ‘having crushed/powdered’
समाहितःcomposed, concentrated
समाहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle) ‘समाहित’ = ‘collected, composed’; पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्
गङ्गायमुनयोःof the Gaṅgā and Yamunā
गङ्गायमुनयोः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगङ्गा + यमुना (प्रातिपदिके)
Formद्वन्द्व-समासः (copulative): गङ्गा च यमुना च; स्त्रीलिङ्ग-द्विवचनस्य षष्ठी/सप्तमी-रूपम् ‘-योः’; अत्र षष्ठी (genitive dual) ‘of Gaṅgā and Yamunā’
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम्
प्रचिक्षेपhe threw
प्रचिक्षेप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + क्षिप् (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; धातुः: प्र+क्षिप् (to throw)
मुदान्वितःfilled with joy
मुदान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदा + अन्वित (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः: मुदया अन्वितः (endowed with joy); पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific named speaker not present in snippet)

Tirtha: Gaṅgā–Yamunā Saṅgama (Prayāga/Triveṇī) (implied)

Type: sangam

Scene: Having obtained a kapāla, he crushes it into powder with concentrated mind and joyfully casts it into the waters at the Gaṅgā–Yamunā confluence.

G
Gaṅgā
Y
Yamunā
K
kapāla

FAQs

Purificatory action performed with concentration (samādhi-like focus) in a supremely sacred confluence is shown to remove heavy afflictions.

The sanctity of the region between the Gaṅgā and Yamunā—i.e., the confluence zone (saṅgama)—is highlighted.

Pulverizing the kapāla and immersing/casting it into the waters between Gaṅgā and Yamunā is the described ritual act.