Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

ततश्च चिन्तयामास किमेतत्स्वप्नदर्शनम् । चित्तभ्रमोऽथवाऽस्माकमिन्द्रजालमथापि वा

tataśca cintayāmāsa kimetatsvapnadarśanam | cittabhramo'thavā'smākamindrajālamathāpi vā

Lalu dia pun merenung: “Adakah ini penglihatan dalam mimpi? Atau kekeliruan fikiran kita? Atau mungkin juga suatu ilusi sihir?”

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
चिन्तयामासhe pondered; he thought
चिन्तयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद; परिप्रयोगः (आमास-प्रत्यययुक्त)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; 'this'
स्वप्नदर्शनम्a dream-vision; seeing in a dream
स्वप्नदर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक) + darśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (स्वप्नस्य दर्शनम्)
चित्तभ्रमःdelusion of the mind
चित्तभ्रमः:
Karta (Predicate-Noun/विधेय)
TypeNoun
Rootcitta (प्रातिपदिक) + bhrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (चित्तस्य भ्रमः)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootathavā (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्प/alternative particle)
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन
इन्द्रजालम्magic; illusion
इन्द्रजालम्:
Karta (Predicate-Noun/विधेय)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक) + jāla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (इन्द्रस्य जालम् / इन्द्रजाल = माया/जादू)
अथor; then
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/विकल्पार्थे)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावना/अपि-कार)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्प/alternative particle)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Purāṇic narration)

Type: kshetra

Scene: A solitary man in morning light, hand to chin, brows furrowed—debating whether the night’s experience was dream, mental confusion, or magic.

S
svapna (dream)
I
indrajāla (illusion/magic)

FAQs

The proper response to the marvelous is inquiry and discernment; not everything perceived is ultimately real or lasting.

The verse is embedded in a tīrtha-mahātmya narrative, but the specific location is not named in this line.

None; it is an internal reflection that advances the plot toward revelation.