Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

ब्राह्मणा ऊचुः । या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे । चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका

brāhmaṇā ūcuḥ | yā kanyā prāpnuyājjanma citrāsaṃsthe divākare | caṃdre vāpi caturdaśyāṃ sā bhavedviṣakanyakā

Para brāhmaṇa berkata: “Seorang anak gadis yang lahir ketika Matahari berada pada nakṣatra Citrā, atau ketika Bulan pada hari keempat belas (caturdaśī), dikenali sebagai ‘viṣakanyā’—gadis beracun.”

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
याwhich (female)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
कन्याgirl
कन्या:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्नुयात्should obtain/attain
प्राप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जन्मbirth
जन्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चित्रासंस्थेsituated in Citrā (nakṣatra)
चित्रासंस्थे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्रा + संस्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘संस्थ’; तत्पुरुष (चित्रायां संस्थे)
दिवाकरेwhen the sun (is)
दिवाकरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
चन्द्रेwhen the moon (is)
चन्द्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Connector (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
अपिalso
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-प्रयोगः (also/even)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विषकन्यकाa poison-maiden
विषकन्यका:
Predicate nominative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविष + कन्यका (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (विषा कन्यका/विषयुक्ता कन्यका)

Brāhmaṇas

Listener: King Vṛka

Scene: Brāhmaṇas pronounce the astrological rule: Sun in Citrā or Moon on caturdaśī; a nakṣatra wheel and lunar phase are shown; the king reacts with controlled alarm.

B
Brāhmaṇas
C
Citrā (nakṣatra)
S
Sun (Divākara)
M
Moon (Candra)
C
Caturdaśī (tithi)
V
Viṣakanyā

FAQs

Purāṇic literature frames worldly events through karma and cosmic timing, warning that ignorance of dharma-guided discernment can lead to suffering.

None is mentioned in this verse; the focus is on astrological characterization within the chapter’s narrative.

No ritual is prescribed; the verse provides a jyotiṣa-based classification.