Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

हेलया दर्शनं प्राप्तः सर्वेषां द्विजसत्तमाः । ततः प्रभृति तत्स्थानं रुद्रकोटीतिविश्रुतम्

helayā darśanaṃ prāptaḥ sarveṣāṃ dvijasattamāḥ | tataḥ prabhṛti tatsthānaṃ rudrakoṭītiviśrutam

Dengan mudah (tanpa susah payah), darśana Baginda diperoleh oleh mereka semua, wahai Brahmana yang utama; sejak saat itu tempat itu masyhur sebagai “Rudrakoṭi”.

हेलयाcasually, effortlessly
हेलया:
Karana (Instrument/Mode/करण)
TypeNoun
Roothelā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Feminine, Instr. sg.); ‘हेलया’ = casually/without effort (by mere play)
दर्शनम्a दर्शन (vision)
दर्शनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Neut., Acc. sg.)
प्राप्तःwas obtained/attained
प्राप्तः:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु) → prāpta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) परस्मैपद-भावे; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; क्रियापदवत् ‘प्राप्तः’ = was obtained/was attained (Masc., Nom. sg.)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचनम् (Gen. pl.)
द्विज-सत्तमाःO best of the twice-born
द्विज-सत्तमाः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः ‘द्विजानां सत्तमाः’ = best of the twice-born; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Masc., Nom. pl.); संबोधनार्थे प्रयोगः (vocative sense)
ततःfrom then
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक) = thereafter
प्रभृतिonwards
प्रभृति:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprabhṛti (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = from that time onward
तत्-स्थानम्that place
तत्-स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः ‘तस्य स्थानम्’ = that place; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Neut., Nom./Acc. sg.)
रुद्र-कोटि-इति-विश्रुतम्renowned as “Rudrakoṭi”
रुद्र-कोटि-इति-विश्रुतम्:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootrudra (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक) + iti (अव्यय) + vi-śru (धातु) → viśruta (कृदन्त)
Formनामनिर्देश-तत्पुरुषः: ‘रुद्रकोटि’ इति विश्रुतम् = famed as “Rudrakoṭi”; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘तत्स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम् (Neut., Nom./Acc. sg.)

Skanda (deduced)

Tirtha: Rudrakoṭi

Type: kshetra

Listener: dvija-sattama

Scene: All pilgrims receive Śiva’s darśana without effort; the narrator declares that from then on the place is celebrated as ‘Rudrakoṭi’.

R
Rudrakoṭi
Ś
Śiva (contextual)

FAQs

In a true tīrtha, divine grace can be immediate; the Lord makes darśana accessible when devotion is sincere.

Rudrakoṭi—the place that became famous by this very event of Śiva’s multi-form manifestation and universal darśana.

No explicit rite; the text primarily offers the māhātmya and naming tradition of the site.