Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 44›Shloka 44
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे श्रीहाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रकुण्डोत्पत्ति विश्वामित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṃḍe śrīhāṭakevarakṣetramāhātmye viśvāmitrakuṇḍotpatti viśvāmitreśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ

Translation

Demikianlah, dalam Skanda Mahāpurāṇa yang suci, dalam saṃhitā berjumlah lapan puluh satu ribu śloka, pada kitab keenam—Nāgara Khaṇḍa—dalam Māhātmya kawasan suci Śrīhāṭakevara, berakhirlah bab keempat puluh empat, bertajuk “Asal-usul Telaga Viśvāmitra dan Huraian Keagungan Viśvāmitreśvara.”

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक-निपात (quotative/closure particle)
श्रीस्कांदेin the revered Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कांदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-स्कन्द (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masculine locative singular)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा-पुराण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (neuter locative singular)
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the eighty-one-thousand (verses) collection
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (feminine locative singular); विशेषण (qualifying 'saṃhitāyām')
संहितायाम्in the saṃhitā/compilation
संहितायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (feminine locative singular)
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular); क्रमवाचक-विशेषण
नागरखंडेin the Nāgara-khaṇḍa section
नागरखंडे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागर-खण्ड (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masculine locative singular)
श्रीहाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the sacred Hāṭakevara-kṣetra
श्रीहाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-हाटकेवर-क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (neuter locative singular)
विश्वामित्रकुण्डोत्पत्तिःthe origin of Viśvāmitra’s pond
विश्वामित्रकुण्डोत्पत्तिः:
Karta (Heading/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र-कुण्ड-उत्पत्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (feminine nominative singular); शीर्षक-रूपेण
विश्वामित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामcalled 'Narration of the glory of Viśvāmitreśvara'
विश्वामित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम:
Karta (Heading/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णन-नाम (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'नाम' सहित शीर्षक (nominative singular; title)
चतुश्चत्वारिंशत्तमःforty-fourth
चतुश्चत्वारिंशत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुः-चत्वारिंशत्-तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masculine nominative singular)
Speaker

Narratorial colophon (textual closure marker; not a dialog speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīhāṭakevara-kṣetra (section); Viśvāmitra-kuṇḍa; Viśvāmitreśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-ending tableau: scribes, palm-leaf folios, and a small vignette of the featured kuṇḍa and liṅga, indicating completion of the chapter.

Characters & Entities
S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara Khaṇḍa
Ś
Śrīhāṭakevara-kṣetra
V
Viśvāmitra-kuṇḍa
V
Viśvāmitreśvara

FAQs

It is a structural marker confirming the chapter’s sacred theme: tīrtha-origins and the salvific praise of a deity/site.

Śrīhāṭakevara-kṣetra, specifically the Viśvāmitra-kuṇḍa and Viśvāmitreśvara within that sacred geography.

None; this is a colophon summarizing the chapter title and placement.

←Previous Verse
Next Verse→