Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

भास्कर उवाच । अहं भास्कर आयातो विप्ररूपेण सन्मुने । सर्वकार्यक्षमं मत्वा त्वामेकं भुवनत्रये

Transliteration

bhāskara uvāca | ahaṃ bhāskara āyāto viprarūpeṇa sanmune | sarvakāryakṣamaṃ matvā tvāmekaṃ bhuvanatraye

Translation

Bhāskara bersabda: “Akulah Bhāskara (Dewa Matahari). Wahai muni yang mulia, aku datang dalam rupa seorang brāhmaṇa, kerana mengetahui bahawa dalam tiga alam, engkau seorang sahajalah yang mampu menyempurnakan segala urusan.”

Word by Word

• भास्करः: Bhāskara (the Sun)
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता (speaker)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• भास्करः: Bhāskara
• भास्करः: Karta (Apposition/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आत्मपरिचय (apposition to अहम्)

• आयातः: have come
• आयातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having come’

• विप्ररूपेण: in the form of a brāhmaṇa
• विप्ररूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विप्र + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘विप्रस्य रूपेण’ (in the form of a brāhmaṇa)

• सन्मुने: O good sage
• सन्मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सत् + मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘सन् मुनिः’ इति संबोधनम्

• सर्वकार्यक्षमम्: capable of all tasks
• सर्वकार्यक्षमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + कार्य + क्षम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (त्वाम्) = ‘सर्वेषु कार्येषु क्षमम्’

• मत्वा: having considered
• मत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive) = ‘having considered/knowing’

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘you’

• एकम्: alone; one
• एकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (त्वाम्)

• भुवनत्रये: in the three worlds
• भुवनत्रये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भुवन + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘त्रीणि भुवनानि’

Speaker

Bhāskara (Sūrya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cāmatkārapura-kṣetra (Agastya-āśrama episode)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The guest declares: ‘I am Bhāskara,’ as a concealed solar halo flares; Agastya stands composed, receiving the revelation in the hermitage courtyard.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Agastya (implied addressee)
• Vipra (brāhmaṇa form)
• Three worlds (bhuvanatraya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇas portray realized sages as uniquely empowered; even devas seek their aid for cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse functions within a tīrtha-māhātmya narrative frame, but this line focuses on the revelation of Sūrya rather than a named site.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the motif is divine visitation in disguise (viprarūpa).