Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 85

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा चानृणी भवेत्

ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣye nivedayet | pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā cānṛṇī bhavet

Walau guru mengajarkan kepada murid hanya satu suku kata, tiadalah di bumi ini suatu harta yang, setelah diberikan, dapat melunaskan hutang budi itu.

एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; अक्षरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (particle); अपि = even/also
अक्षरम्a syllable/letter
अक्षरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle)
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्
शिष्येin/unto a disciple
शिष्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; अधिकरणे (locative)
निवेदयेत्should impart/teach
निवेदयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु) (निवेदयति)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Existence/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; द्रव्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
द्रव्यम्wealth/thing (valuable)
द्रव्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः (relative)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive); पूर्वक्रिया (having given)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपातः (conjunction)
अनृणीfree from debt/obligation
अनृणी:
Kriya-visheshana (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअनृणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचनम्; ‘भवेत्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Śākalya (admonishing Yājñavalkya)

Listener: Śaunaka et al. (implied)

Scene: Śākalya delivers a solemn maxim: the debt to a guru for even a single syllable cannot be repaid by any earthly gift; the court falls silent in recognition of the truth.

G
Guru
Ś
Śiṣya
A
Akṣara (syllable)
Ṛṇa (debt)

FAQs

Knowledge is sacred; the debt owed to one’s teacher is immeasurable, calling for lifelong reverence, service, and humility.

No particular site is named; the verse delivers a dharma-teaching embedded within a tīrtha-māhātmya narrative.

No specific rite; it prescribes an ethical obligation—repaying the guru through conduct and service rather than material compensation.