Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

अथात्मानं स राजेंद्रो यावत्पश्यति तत्क्षणात् । तावत्प्राप्तं धरापृष्ठे कांपिल्य नगरं प्रति

athātmānaṃ sa rājeṃdro yāvatpaśyati tatkṣaṇāt | tāvatprāptaṃ dharāpṛṣṭhe kāṃpilya nagaraṃ prati

Kemudian, raja segala raja itu, sebaik sahaja sedar akan dirinya, pada saat itu juga mendapati bahawa baginda telah tiba di permukaan bumi, dekat kota Kāṃpilya.

अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भ/अनन्तर-अव्यय (sequencer)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
राजेन्द्रःking of kings
राजेन्द्रः:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
यावत्as long as/while
यावत्:
सम्बन्ध (Correlation)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-अव्यय (correlative: as long as)
पश्यतिsees
पश्यति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्षणात्—समासे)
क्षणात्from that moment/instantly
क्षणात्:
अपादान/काल (Time-from)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
तावत्just then/so much
तावत्:
सम्बन्ध (Correlation)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण-अव्यय (correlative: so much/just then)
प्राप्तम्reached/arrived
प्राप्तम्:
क्रिया (Result/state)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘प्राप्तम्’ (it was reached)
धरापृष्ठेon the earth’s surface
धरापृष्ठे:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootधरा (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
कांपिल्यKāmpilya
कांपिल्य:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकांपिल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे अव्ययवत्/विशेषणरूपे (indeclinable-like as place-name qualifier); नगरम् इति विशेषणम्
नगरम्city
नगरम्:
कर्म (Goal/object)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
दिशा/सम्प्रदान (Direction)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय/दिशा-प्रदर्शक (preposition: towards)

Narrator (contextual)

Tirtha: Kāṃpilya (as kṣetra-entry point)

Type: kshetra

Scene: A royal figure ‘awakens to himself’ and beholds the earth beneath; in the same instant he stands near the gates/approach of Kāṃpilya, with townsfolk and distant ramparts visible.

I
Indradyumna
K
Kāṃpilya

FAQs

Divine ordinance moves beings swiftly according to karma; the earth becomes the field for renewed merit through place-linked dharma.

Kāṃpilya is introduced as a key geographic setting; the tīrtha-focus unfolds in subsequent verses.

None; this is narrative transition establishing location.