Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

यत्किंचिद्विहितं पापं त्वया पूर्वंमया हि तत् । गृहीतं मूर्तिरूपं तत्ततस्त्वं पापवर्जितः । इति प्रतिग्रहमंत्रः

yatkiṃcidvihitaṃ pāpaṃ tvayā pūrvaṃmayā hi tat | gṛhītaṃ mūrtirūpaṃ tattatastvaṃ pāpavarjitaḥ | iti pratigrahamaṃtraḥ

“Apa jua dosa yang pernah engkau lakukan dahulu—sesungguhnya aku telah menerimanya, mengambil rupa yang berwujud. Maka engkau kini bebas daripada dosa.” Inilah mantra penerimaan (pratigraha).

यत्किंचित्whatever/any
यत्किंचित्:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootयद् + किम् + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘whatever/anything’; अत्र विशेषणरूपेण (पापम्)
विहितम्done/committed
विहितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (पापम्)
पापम्sin
पापम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adhikarana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly/before)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-निपात (indeed/for)
तत्that
तत्:
Anuvada (Referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that; अत्र अन्वयः: तत् (पापम्)
गृहीतम्has been taken/accepted
गृहीतम्:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — taken/accepted
मूर्तिरूपम्in the form of an image
मूर्तिरूपम्:
Karana/Prakara (Manner/Mode)
TypeNoun
Rootमूर्ति + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया/द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र क्रियाविशेषणवत् (गृहीतम्) — ‘in the form of an image’; कर्मधारयः (मूर्तिः एव रूपम्)
तत्that
तत्:
Anuvada (Referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — that
ततःtherefore
ततः:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formहेतु/क्रमवाचक-अव्यय (therefore/then)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
पापवर्जितःfree from sin
पापवर्जितः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपाप + वर्जित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; तृतीया/पञ्चमी-तत्पुरुषार्थः (पापेन वर्जितः / पापात् वर्जितः) ‘devoid of sin’; विशेषणम् (त्वम्)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formसमाप्त्यर्थक-अव्यय (thus)
प्रतिग्रहमन्त्रःthe acceptance-mantra
प्रतिग्रहमन्त्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रतिग्रहस्य मन्त्रः)

Brāhmaṇa (recipient) speaking to the donor (King) within ritual context

Type: kshetra

Listener: rājan (king)

Scene: The brāhmaṇa accepts the golden effigy with both hands; a subtle visual metaphor shows a dark mist (pāpa) moving from donor to the effigy/recipient, while the donor appears brightened—symbolizing pāpa-varjana.

B
brāhmaṇa
R
rājan

FAQs

In Purāṇic ritual logic, properly received dāna can effect moral purification, symbolically transferring sin away from the donor.

The mantra belongs to the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya setting; this verse focuses on the acceptance-mantra rather than a named tīrtha.

It gives the pratigraha-mantra spoken by the recipient at the moment of accepting the gift, declaring the donor purified.