Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 266›Shloka 9
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सूत उवाच माघस्य कृष्णपक्षे या तिथिश्चैव चतुर्दशी । तस्या रात्रिः समाख्याता शिवरात्रिसमुद्भवा

Transliteration

sūta uvāca māghasya kṛṣṇapakṣe yā tithiścaiva caturdaśī | tasyā rātriḥ samākhyātā śivarātrisamudbhavā

Translation

Sūta berkata: “Pada bulan Māgha, dalam paruh gelap (kṛṣṇa-pakṣa), tithi yang keempat belas (caturdaśī)—malamnya itulah yang diisytiharkan sebagai Śivarātri, malam yang daripadanya nama Śivarātri dikenal.”

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
माघस्यof Māgha (month)
माघस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; कर्मधारयः: कृष्णः पक्षः (dark fortnight)
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
तिथिःlunar day (tithi)
तिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय conjunction)
एवindeed; precisely
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis)
चतुर्दशीthe fourteenth (tithi)
चतुर्दशी:
Karta (Apposition to तिथिः/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक) + ई (प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिथिवाचक (the fourteenth lunar day)
तस्याःof that (tithi)
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समाख्याताis called; is named
समाख्याता:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-ख्या (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘called/known as’
शिवरात्रिसमुद्भवाarisen as Śivarātri; originating as Śivarātri
शिवरात्रिसमुद्भवा:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: शिवरात्रेः समुद्भवा (arisen as/connected with Śivarātri)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śivarātri (as sacred time)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sūta instructing sages with a lunar calendar motif: dark fortnight of Māgha, the fourteenth tithi, and the sanctified night; a crescent-to-new-moon sky over a liṅga shrine.

Characters & Entities
Ś
Śivarātri
M
Māgha (month)
K
Kṛṣṇapakṣa (dark fortnight)
C
Caturdaśī (14th tithi)

FAQs

Sacred observances depend on sacred time: aligning worship with the correct tithi is part of Purāṇic dharma.

The timing is taught within the Maṃkaṇeśvara tīrtha narrative of Nāgara Khaṇḍa, Adhyāya 266.

Śivarātri is to be observed on Māgha month’s kṛṣṇapakṣa caturdaśī night.

←Previous Verse
Next Verse→