Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19

मन्त्रराजं सप्रणवं ध्यायेत्सोऽपि न पश्यति । इत्युक्ता सा तपोनिष्ठा तपश्चरितुमागता

mantrarājaṃ sapraṇavaṃ dhyāyetso'pi na paśyati | ityuktā sā taponiṣṭhā tapaścaritumāgatā

Walaupun seseorang bermeditasi atas raja segala mantra bersama Praṇava (Oṃ), namun dengan itu sahaja ia tidak melihat matlamatnya. Setelah dinasihati demikian, dia yang teguh dalam tapa pun berangkat untuk mengamalkan tapas.

मन्त्रराजम्the king of mantras
मन्त्रराजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मन्त्राणां राजा); पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सप्रणवम्together with the praṇava (Oṃ)
सप्रणवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa- (सह) + praṇava (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सह-प्रणवः); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'मन्त्रराजम्' इति विशेषण
ध्यायेत्should meditate on
ध्यायेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dhyai (ध्यै धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (also/even)
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (पश् धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Uddharana (Quotation marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्ताhaving been told
उक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√vac (वच् धातु) + ukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'सा' इति विशेषण (having been told)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तपोनिष्ठाsteadfast in austerity
तपोनिष्ठा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottapas (प्रातिपदिक) + niṣṭhā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तपसि निष्ठा यस्याः); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'सा' इति विशेषण
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
चरितुम्to perform
चरितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Root√car (चर् धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): 'to perform/practise'
आगताcame, set out
आगता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√gam (गम् धातु) + āgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे 'came/arrived' (finite sense)

Narrator within Brahma–Nārada dialogue (attribution by section context)

Scene: A teacher-figure instructs an ascetic woman; behind them, a symbolic praṇava and mantra appear, while the ascetic turns toward the path of austerity in the mountains.

P
Praṇava (Oṃ)
M
Mantrarāja
T
Tapas

FAQs

Mantra and meditation must be supported by disciplined tapas and steadfast conduct to bear fruit.

The setting is within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya section of the Nāgara-khaṇḍa.

Meditation on the mantrarāja with Praṇava is referenced, alongside the necessity of performing tapas.