Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

तपसा निर्जितश्चास्मि करवाणि च किं प्रियम् । ततः प्राह महेशानं प्रमाणं मे पिता गुरुः

tapasā nirjitaścāsmi karavāṇi ca kiṃ priyam | tataḥ prāha maheśānaṃ pramāṇaṃ me pitā guruḥ

“Aku telah ditundukkan oleh tapasmu—apakah hajat yang kau kasihi untuk aku tunaikan?” Lalu dia berkata kepada Maheśāna: “Bagiku, ayahku—guruku—ialah autoriti yang menjadi ukuran.”

तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
निर्जितःconquered/overcome
निर्जितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्-जि (धातु) → निर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अस्मि’ इत्यनेन सह विधेय-विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
करवाणिshall I do?/may I do
करवाणि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/optative sense in context), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
प्रियम्pleasing thing/favor
प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
महेशानम्Maheśāna (Śiva)
महेशानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहेशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रमाणम्authority/standard
प्रमाणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गुरुःteacher/preceptor
गुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘पिता’ इत्यस्य समनाधिकरणम्

Deductive (dialogue within narration; Śiva speaks first line; Pārvatī replies)

Type: kshetra

Scene: Śiva, now revealed, speaks with gentle gravity: ‘tapasā nirjitaḥ’; Pārvatī stands composed, palms joined, replying that her father-guru is the authority—emphasizing dharmic decorum amid divine romance.

M
Maheśāna (Śiva)
P
Pārvatī (implied)
H
Himavān (implied as father)

FAQs

Austerity wins divine attention, yet dharma is upheld through proper authority—elders and gurus guide life’s pivotal rites.

Not specified in this verse; the broader chapter belongs to a Tīrthamāhātmya framework.

It implies that marriage decisions and rites proceed through the father/guru as the validating authority (pramāṇa), aligning with dharmic procedure.