Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

अश्वत्थपत्रसंभोगः कार्यो बुधजनैः सदा । एकान्नभोजी राजा स्यात्सकलं भूमिमण्डले

aśvatthapatrasaṃbhogaḥ kāryo budhajanaiḥ sadā | ekānnabhojī rājā syātsakalaṃ bhūmimaṇḍale

Orang bijaksana hendaklah sentiasa menjamah makanan di atas daun aśvattha (pīpal). Sesiapa yang makan hanya sekali sehari akan menjadi raja atas seluruh bulatan bumi.

अश्वत्थपत्रसंभोगःuse/consumption with aśvattha leaves
अश्वत्थपत्रसंभोगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ + पत्र + संभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः (बहुपद) तत्पुरुष-प्रायः: अश्वत्थपत्रैः सह संभोगः/अश्वत्थपत्र-सम्बन्धी संभोगः
कार्यःshould be done
कार्यः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्/यत्-अर्थे ण्यत् (Gerundive/obligatory) ‘कार्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-भावः
बुधजनैःby wise people
बुधजनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुधजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (बुधाः जनाः)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
एकान्नभोजीone who eats only one kind of food
एकान्नभोजी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + अन्न + भोजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (एकम् अन्नम् एव भोज्यं यस्य/एकान्नं भोजी)
राजाa king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्यात्would become
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सकलम्entire
सकलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (भूमिमण्डले इत्यर्थे ‘सकलं’ = सर्वम्)
भूमिमण्डलेin the earth-realm
भूमिमण्डले:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः मण्डले)

Brahmā

Type: kshetra

Scene: A wise ascetic-like householder sits beneath a sacred aśvattha tree, eating a single simple meal on its leaves; the earth-circle is symbolized by a mandala-like globe motif beneath, indicating ‘sakalaṃ bhūmimaṇḍale’ kingship as fruit of restraint.

C
Cāturmāsya
A
Aśvattha

FAQs

Moderation in eating and mindful simplicity are extolled as potent austerities, believed to generate strong merit and authority.

No distinct tirtha is named in this verse; it continues the Cāturmāsya observance instructions within the Nāgara Khaṇḍa setting.

Use aśvattha leaves for meals; practice ekānna-bhojana (one meal a day).