Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

गंगाऽपि देवदेवस्य चरणांगुष्ठवाहिनी । पापघ्नी सा सदा प्रोक्ता चातुर्मास्ये विशेषतः

gaṃgā'pi devadevasya caraṇāṃguṣṭhavāhinī | pāpaghnī sā sadā proktā cāturmāsye viśeṣataḥ

Gaṅgā juga ialah aliran yang mengalir dari ibu jari kaki Tuhan segala dewa; ia sentiasa disebut pemusnah dosa, khususnya pada Cāturmāsya.

गंगाGaṅgā
गंगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थ (also/even)
देवदेवस्यof the God of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; कर्मधारयः (देवानां देवः)
चरणांगुष्ठवाहिनीflowing from the big toe of (his) foot
चरणांगुष्ठवाहिनी:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचरण-अङ्गुष्ठ-वाहिनी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चरणस्य अङ्गुष्ठः; तस्य वाहिनी)
पापघ्नीsin-destroying
पापघ्नी:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप-घ्नि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पापं हन्ति इति)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सदाalways
सदा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
प्रोक्ताis declared/called
प्रोक्ता:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कथिता’
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतस् (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb)

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Tirtha: Gaṅgā

Type: river

Scene: Cosmic tableau: Viṣṇu as Devadeva reclining, from whose great toe a radiant stream emerges as Gaṅgā, descending through luminous realms; below, devotees bathe during monsoon months (Cāturmāsya).

G
Gaṅgā
D
Devadeva
C
Cāturmāsya

FAQs

The sanctity of Gaṅgā is grounded in divine origin and is emphasized as exceptionally potent in sacred seasons.

The Gaṅgā river as a supreme tīrtha.

Implicitly encourages Gaṅgā-related purification (snāna/ācamana/smaraṇa), highlighted for Cāturmāsya.