Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 224›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

मंत्रेणानेन राजेंद्र सपुष्पाक्षतचंदनैः । अर्घमेनं प्रगृह्णंतु मया दत्तं द्विजोत्तमाः । पादप्रक्षालनार्थाय प्रकुर्वंतु मम प्रियम्

Transliteration

maṃtreṇānena rājeṃdra sapuṣpākṣatacaṃdanaiḥ | arghamenaṃ pragṛhṇaṃtu mayā dattaṃ dvijottamāḥ | pādaprakṣālanārthāya prakurvaṃtu mama priyam

Translation

“Wahai raja, dengan mantra ini, beserta bunga, akṣata (butir padi tidak pecah) dan cendana, biarlah para dwija yang utama menerima arghya ini yang kupersembahkan. Dan demi pembasuhan kaki mereka, hendaklah mereka melakukan apa yang menyenangkan hatiku.”

Word by Word
मन्त्रेणwith (this) mantra
मन्त्रेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘अनेन’ = ‘by/with this’
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (राज्ञाम् इन्द्रः)
सपुष्पाक्षतचन्दनैःwith flowers, unbroken rice, and sandalwood
सपुष्पाक्षतचन्दनैः:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootस (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + अक्षत (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पुष्प-अक्षत-चन्दनैः सह)
अर्घम्arghya offering
अर्घम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एनम्this
एनम्:
Viśeṣaṇa (Appositive qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘this (one)’
प्रगृह्णन्तुlet them accept
प्रगृह्णन्तु:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलोट् (आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
मयाby me
मया:
Karta (Agent of giving/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम
दत्तम्given
दत्तम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of object/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्रदत्तम्’
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा बहुवचन (प्रयोगे सम्बोधनार्थः); समासः—कर्मधारय
पादप्रक्षालनार्थायfor washing the feet
पादप्रक्षालनार्थाय:
Prayojana/Sampradāna (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + प्रक्षालन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पादप्रक्षालनस्य अर्थाय)
प्रकुर्वन्तुlet them do, perform
प्रकुर्वन्तु:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलोट् (आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
प्रियम्what is pleasing (to me)
प्रियम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘इष्टम्’
Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: king (rājendra)

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a decorated arghya vessel with flowers, akṣata, and sandal paste; respected brāhmaṇas (dvijottamāḥ) receive it; a small basin indicates foot-washing service.

Characters & Entities
A
Arghya
A
Akṣata
C
Candana
D
Dvija
P
Pādaprakṣālana

FAQs

Śrāddha joins mantra with seva (reverent service): honoring worthy recipients with arghya and foot-washing embodies gratitude toward the Pitṛs.

The instruction belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya framework, though it focuses on rite-materials and hospitality.

Offer arghya with flowers, akṣata, and sandal using a mantra, and arrange for pādaprakṣālana (washing the feet) of the invited dvijas.

←Previous Verse
Next Verse→