Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

ब्राह्मण उवाच । गोवाटचूर्णमादाय गर्तां भृत्वा स्वमानजाम् । शयनं तत्र कर्तव्यं यावद्वक्त्रेण यादव

brāhmaṇa uvāca | govāṭacūrṇamādāya gartāṃ bhṛtvā svamānajām | śayanaṃ tatra kartavyaṃ yāvadvaktreṇa yādava

Brahmana itu berkata: “Ambillah serbuk tahi lembu (atau tanah kandang lembu), lalu isikan ke dalam lubang yang digali menurut ukuran tubuh sendiri. Wahai Yādava, hendaklah berbaring di situ hingga setakat ukuran wajah.”

ब्राह्मणःthe brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
गोवाटचूर्णम्powder of cow-dung (cow-pen dust)
गोवाटचूर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोवाट + चूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having taken’
गर्ताम्a pit
गर्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
भृत्वाhaving filled
भृत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having filled/brought’
स्वमानजाम्of one’s own measure
स्वमानजाम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + मानजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); ‘of one’s own measure’ (गर्ताम् इति विशेषण)
शयनम्lying down; a bed/rest
शयनम्:
Karya/vidheya (That to be done/विधेय)
TypeNoun
Rootशयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be done’ (शयनम् इति विधेयविशेषण)
यावत्as much as; up to
यावत्:
Pramāṇa (Measure/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (until/as much as)
वक्त्रेणby/with the mouth
वक्त्रेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
यादवO Yādava
यादव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Brāhmaṇa (ritual instructor)

Tirtha: Tiṃginī (contextual)

Type: kshetra

Listener: Sāmba (Yādava)

Scene: A brāhmaṇa demonstrates a ritual: a shallow pit is prepared; cow-pen earth/powder is gathered; the devotee is instructed to lie within the pit up to the face level, emphasizing measured austerity.

Y
Yādava (Sāmba)
B
Brāhmaṇa

FAQs

Atonement is portrayed as disciplined bodily austerity undertaken with precise rules and humility.

The rite is part of the Tiṃginī-related tīrtha/expiation narrative within the chapter’s tīrtha-māhātmya.

Prepare a pit to one’s measure, use govāṭa-cūrṇa as the filling/covering medium, and lie down according to the stated facial measure.