Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

मम तुल्यं तपश्चक्रे शूद्रयोनावपि स्थिता । निवर्तते तु यद्येषा तपसस्तु निवर्तनम् । करोम्यद्य जगन्नाथ तदहं संशयं विना

mama tulyaṃ tapaścakre śūdrayonāvapi sthitā | nivartate tu yadyeṣā tapasastu nivartanam | karomyadya jagannātha tadahaṃ saṃśayaṃ vinā

“Walaupun lahir dalam rahim Śūdra, dia telah melakukan tapa yang setara denganku. Jika kini dia berpaling daripada pertapaannya, maka, wahai Tuhan alam semesta, pada hari ini aku juga akan menarik diri daripada tapaku—tanpa sebarang keraguan.”

ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन
तुल्यम्equal (to me)
तुल्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2) एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (equal to me)
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
शूद्रयोनौin a Śūdra birth
शूद्रयोनौ:
Adhikarana (Location/State/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शूद्रस्य योनि)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (even)
स्थिताbeing situated; though placed
स्थिता:
Pradhana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying एषा understood)
निवर्ततेturns back; ceases
निवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + वृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (but/indeed)
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed)
निवर्तनम्cessation; stopping
निवर्तनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन
करोमिI do; I will do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अद्यtoday; now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
जगन्नाथO Lord of the world
जगन्नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः नाथः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/कर्म), एकवचन; निर्देश (that)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1/कर्ता), एकवचन
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (Object with vinā/कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; 'विना' इत्यनेन सह (without doubt)
विनाwithout
विना:
Sambandha (Prepositional particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; वियोग/अभावार्थक उपपद (without)

Brāhmaṇī

Type: kshetra

Scene: The brāhmaṇī speaks with firm resolve, indicating her friend; Ratnāvatī stands as a humble tapasvinī despite royal birth, while the verse stresses her Śūdra birth in this line—depict as socially modest yet spiritually radiant; Śiva listens as judge of tapas.

Ś
Śiva (Jagannātha epithet used here)

FAQs

Spiritual effort (tapas) is honored for its sincerity, not merely for social origin; compassion motivates the devotee’s vow.

The particular tīrtha is not named in this verse; it remains within the chapter’s tīrtha-māhātmya setting.

A vow-like resolve is stated: the speaker will cease her own tapas if her companion withdraws—highlighting solidarity in ascetic practice.