Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

ततो विवाहसमये मम दत्तानि वृद्धये । पंचाक्षराणि श्रेष्ठानि योषिता दीक्षया सह । गौरी पूजाकृते चैव प्रोक्ता चाहं ततः परम्

tato vivāhasamaye mama dattāni vṛddhaye | paṃcākṣarāṇi śreṣṭhāni yoṣitā dīkṣayā saha | gaurī pūjākṛte caiva proktā cāhaṃ tataḥ param

“Kemudian, pada waktu perkahwinanku, demi kemajuanku, wanita itu menganugerahkan kepadaku mantra ‘lima suku kata’ yang unggul beserta upacara inisiasi (dīkṣā). Sesudah itu aku diajar lagi untuk melaksanakan pemujaan Gaurī.”

ततःthen/thereafter
ततः:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb)
विवाहसमयेat the time of marriage
विवाहसमये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक) + समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विवाहस्य समयः)
ममto me / my
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
दत्तानि(were) given
दत्तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; अत्र कर्मरूपेण (given things)
वृद्धयेfor increase/prosperity
वृद्धये:
Sampradana/Prayojana (Beneficiary/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
पञ्चाक्षराणिfive-syllabled (mantras)
पञ्चाक्षराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः—द्विगु (पञ्च अक्षराणि)
श्रेष्ठानिexcellent
श्रेष्ठानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
योषिताby a woman
योषिता:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (योषिता = योषित्या वैदिक/छान्दस-रूप); करणवाचक
दीक्षयाwith initiation
दीक्षया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sambandha (Association/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition/adverb)
गौरीGaurī
गौरी:
Karma (Object of worship/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पूजाकृतेfor the purpose of worship
पूजाकृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + कृते (कृदन्त/क्त; कृ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/चतुर्थी एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पूजायाः कृते = पूजाकृते)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
प्रोक्ताwas instructed/told
प्रोक्ता:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि—'was instructed/was told'
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
ततःthereafter
ततः:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक
परम्afterwards/further
परम्:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverb)

Padmāvatī

Type: kshetra

Scene: At a marriage-time rite, an elder woman/guru-figure imparts pañcākṣarī with dīkṣā to the bride; a small Śiva-liṅga or Gaurī icon nearby; sacred fire, flowers, and mantra transmission gesture (hand near ear or offering of akṣata).

P
Pañcākṣara (five-syllabled mantra)
D
Dīkṣā
G
Gaurī

FAQs

Auspiciousness is cultivated through properly received mantra and disciplined worship, not merely by chance.

Not specified in this verse; the emphasis is on Gaurī worship and mantric initiation within the chapter’s tīrtha framework.

Receiving pañcākṣara with dīkṣā and using it for Gaurī-pūjā.