Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

अहमासं पुरा कन्या पुरे कुसुमसंज्ञिते । वीरसेनस्य शूद्रस्य वणिक्पुत्रस्य धीमतः । तेन दत्ताऽस्मि धर्मेण विवाहार्थं महात्मना

ahamāsaṃ purā kanyā pure kusumasaṃjñite | vīrasenasya śūdrasya vaṇikputrasya dhīmataḥ | tena dattā'smi dharmeṇa vivāhārthaṃ mahātmanā

“Dahulu aku seorang gadis di sebuah kota bernama Kusuma. Kepada Vīrasena yang bijaksana—berasal daripada keturunan pedagang dan berstatus Śūdra—aku telah diserahkan untuk perkahwinan menurut dharma oleh insan mulia itu.”

अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
आसम्was
आसम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past/अनद्यतनभूत), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
कन्याa maiden
कन्या:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
पुरेin a city
पुरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
कुसुमसंज्ञितेnamed ‘Kusuma’
कुसुमसंज्ञिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुसुम (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त; संज्ञा + इत)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कुसुम-नाम्ना संज्ञितम्)
वीरसेनस्यof Vīrasena
वीरसेनस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवीरसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
शूद्रस्यof a Śūdra
शूद्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
वणिक्पुत्रस्यof the merchant’s son
वणिक्पुत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवणिक् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वणिजः पुत्रः)
धीमतःof the intelligent one
धीमतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
दत्ताgiven
दत्ता:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे—'given'
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Auxiliary/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present/वर्तमान), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
धर्मेणaccording to dharma / lawfully
धर्मेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
विवाहार्थम्for marriage
विवाहार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषः (विवाहस्य अर्थः/विवाहाय)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

Padmāvatī

Type: kshetra

Scene: A modest domestic scene: a maiden from Kusuma recounts her marriage arrangement to Vīrasena; elders present, marriage gifts, and a calm, dharmic atmosphere rather than romantic emphasis.

P
Padmāvatī
V
Vīrasena
K
Kusuma (city)

FAQs

Purāṇic narratives often ground ritual teachings in lived dharma—marriage, duty, and the pursuit of auspiciousness through devotion.

No tīrtha is named in this verse; it provides autobiographical context within the chapter.

None directly; it sets the background for later instructions connected to Gaurī worship and mantric discipline.