Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 95

व्रतबंध कुरुष्वास्य सांप्रतं चाष्टवार्षिकः । नात्र दोषोस्ति विप्रेंद्र न भगिन्यास्तथा तव । तस्माद्गृहाण पुत्रं स्वं भागिनेयं विशेषतः

vratabaṃdha kuruṣvāsya sāṃprataṃ cāṣṭavārṣikaḥ | nātra doṣosti vipreṃdra na bhaginyāstathā tava | tasmādgṛhāṇa putraṃ svaṃ bhāgineyaṃ viśeṣataḥ

“Laksanakanlah upacara inisiasi (vrata-bandha) baginya sekarang, kerana dia telah berusia lapan tahun. Tiada kesalahan di sini, wahai brahmana yang utama—bukan pada pihakmu dan bukan juga pada pihak saudaramu. Maka terimalah dia sebagai anakmu sendiri, khususnya sebagai anak saudara (keponakan)mu.”

व्रतबन्धम्the rite of initiation (vrata-bandha)
व्रतबन्धम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootव्रत + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (vratasya bandhaḥ)
कुरुष्वperform
कुरुष्व:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
अस्यof this (boy)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
साम्प्रतम्now / at present
साम्प्रतम्:
Kriya-visheshaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अष्टवार्षिकःeight years old
अष्टवार्षिकः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअष्ट + वार्षिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (aṣṭa varṣāṇi yasya saḥ) विशेषण (अस्य)
not
:
Nipāta (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अत्रhere / in this matter
अत्र:
Adhikarana (Context/location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
दोषःfault
दोषः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
विप्रेन्द्रO best of Brahmins
विप्रेन्द्र:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (vipraḥ eva indraḥ)
not
:
Nipāta (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
भगिन्याःof (your) sister
भगिन्याः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तथाthus / so
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति अव्ययीभाववत्; हेत्वर्थक/अपादानार्थक (therefore/from that reason)
गृहाणaccept / take
गृहाण:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Karman (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुत्रम्)
भागिनेयम्sister's son (nephew)
भागिनेयम्:
Karman (Object apposition)
TypeNoun
Rootभागिनेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुत्रम् इत्यस्य अप्पोजिशन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshaṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/अवधारणार्थक क्रियाविशेषण (especially)

Nārada (advising Yājñavalkya)

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Scene: Nārada urges Yājñavalkya to perform the boy’s upanayana now at age eight and to accept him as son/nephew; the scene is a solemn dharmic instruction in an āśrama.

N
Nārada
Y
Yājñavalkya
B
Bhaginī (sister, implied)
B
Bhāgineya (nephew)

FAQs

Initiatory rites and family responsibility are part of brāhmaṇa-dharma; one should protect and educate dependents without blame.

The instruction occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya narrative framework of the Nāgarakhaṇḍa.

Vrata-bandha (initiation, commonly associated with upanayana) is prescribed at the proper age (eight years).