Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

अरुन्धत्युवाच । तवोपरि महान्स्नेहो दर्शनात्ते व्यवस्थितः । तस्मादागच्छ गच्छावो ममाश्रमपदं शुभम्

arundhatyuvāca | tavopari mahānsneho darśanātte vyavasthitaḥ | tasmādāgaccha gacchāvo mamāśramapadaṃ śubham

Arundhatī berkata: “Tatkala aku melihatmu, timbul kasih sayang yang besar dalam diriku terhadapmu. Maka datanglah—marilah kita pergi ke pertapaan kediamanku yang penuh keberkatan.”

अरुन्धतीArundhatī
अरुन्धती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअरुन्धती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
तवof you/for you
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular: of you)
उपरिtowards/upon
उपरि:
Adhikarana (Reference/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formदेश/विषयवाचक-अव्ययम् (upon/towards; with genitive)
महान्great
महान्:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘स्नेहः’ विशेषणम्
स्नेहःaffection
स्नेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
दर्शनात्from (your) sight/seeing
दर्शनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः एकवचनम् (Ablative singular: from seeing)
तेof you
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (enclitic); अत्र षष्ठी (of you)
व्यवस्थितःhas been established
व्यवस्थितः:
Kriya (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘निश्चित/स्थिर’ (has become established)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Inference/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: तद्)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण प्रयुक्तम्; अत्र अव्ययवत् ‘तस्मात्’ = therefore (from that)
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
गच्छावःlet us two go
गच्छावः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकारः, उत्तमपुरुषः, द्विवचनम्; परस्मैपदम् (let us two go)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular)
आश्रमपदम्hermitage-abode
आश्रमपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (आश्रमस्य पदम् = abode of the hermitage); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘आश्रमपदम्’ विशेषणम्

Arundhatī

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: tirtha

Scene: Arundhatī, moved by affection upon seeing Dhārā, invites her warmly to an auspicious hermitage; the scene shifts from solitary tapas to communal shelter and guidance.

A
Arundhatī
D
Dhārā (context)

FAQs

In sacred settings, compassion and satsaṅga arise naturally; spiritual progress is supported by the guidance of the virtuous.

The verse focuses on the āśrama setting; it continues the Śaṅkhatīrtha narrative without naming a new tīrtha.

No formal rite; the implied dharma is to dwell with the holy (āśrama-vāsa) and accept guidance.