Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

ब्राह्मणं क्षत्रियाज्जातं जानन्नपि पितामह । ऋचीकस्य च दाक्षिण्यात्तथा त्वं वदसि प्रभो

brāhmaṇaṃ kṣatriyājjātaṃ jānannapi pitāmaha | ṛcīkasya ca dākṣiṇyāttathā tvaṃ vadasi prabho

Wahai Pitāmaha (Brahmā), meskipun Engkau mengetahui bahawa seorang brāhmaṇa lahir daripada keturunan kṣatriya, namun kerana menghargai budi dan kemurahan hati Ṛcīka, demikianlah Engkau bertitah, wahai Tuhan.

ब्राह्मणम्a brāhmaṇa
ब्राह्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
क्षत्रियात्from a kṣatriya
क्षत्रियात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
जातम्born
जातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘born’—ब्राह्मणम् इति विशेषणम्
जानन्knowing
जानन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘knowing’
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपवादार्थक (particle: even/also)
पितामहO grandsire
पितामह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
ऋचीकस्यof Ṛcīka
ऋचीकस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
दाक्षिण्यात्from kindness/favor
दाक्षिण्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदाक्षिण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/हेतु-अपादान), एकवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/so)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
वदसिspeak/say
वदसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Vasiṣṭha (addressing Brahmā), inferred from immediate context

Scene: Vasiṣṭha addresses Brahmā (‘Pitāmaha’) with pointed clarity; Ṛcīka’s presence is implied as the cause of Brahmā’s favorable stance; sages watch the exchange.

B
Brahmā (Pitāmaha)
Ṛcīka
B
Brāhmaṇa
K
Kṣatriya

FAQs

The verse reflects a tension between birth-lineage and spiritual qualification, showing how Purāṇic narratives stage debates on authority and dharma.

Not specified in this line; it belongs to the lead-in narrative before the description of the Anarta region’s tīrthas.

None; it is a doctrinal objection within the story.