Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

सिंहान्व्याघ्रान्महासर्पाञ्छरभांश्च द्विजोत्तमाः । मृगयासक्तचित्तः स भ्रममाणो महावने

siṃhānvyāghrānmahāsarpāñcharabhāṃśca dvijottamāḥ | mṛgayāsaktacittaḥ sa bhramamāṇo mahāvane

Wahai yang terbaik antara yang dua kali lahir, dengan hati terpaut pada perburuan, dia mengembara di rimba raya—di tengah singa, harimau, ular besar, bahkan śarabha yang menggerunkan.

सिंहान्lions
सिंहान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
व्याघ्रान्tigers
व्याघ्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
महासर्पान्great serpents
महासर्पान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; कर्मधारय-समासः (great + snakes)
शरभान्śarabhas (mythic beasts)
शरभान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशरभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
द्विजोत्तमःthe best of the twice-born (brahmin sage)
द्विजोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमः = best of the twice-born)
मृगयाby hunting
मृगया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम् (instrumental singular)
आसक्तचित्तःwhose mind was attached (to hunting)
आसक्तचित्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआसक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सञ्ज्/सक्त) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; तत्पुरुषः (चित्तं यस्य मृगयायाम् आसक्तम्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
भ्रममाणःwandering
भ्रममाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्तः (शतृ/शानच्), परस्मैपदीय-प्रयोगः; पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम् (present active participle)
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this verse)

Listener: dvijottama (addressed)

Scene: Viśvāmitra, absorbed in hunting, moves through a vast forest where lions and tigers prowl, huge serpents coil, and the legendary śarabha looms—an atmosphere of awe and danger.

V
Viśvāmitra
Ś
Śarabhā
F
Forest (Mahāvana)

FAQs

Attachment to worldly pursuits (like hunting) leads one to restless wandering, setting the stage for turning toward āśrama-dharma and higher guidance.

This verse is narrative setup within the Tīrthamāhātmya; the specific tīrtha is not named in the śloka itself.

None here; it describes the setting and the king’s hunting-driven wandering.