Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39
Devanagari script
बाष्पपूर्णेक्षणा दीना वाक्यमेतदुवाच ह । सत्यमेतत्प्रभो वाक्यं यत्त्वया समुदाहृतम्
Transliteration
bāṣpapūrṇekṣaṇā dīnā vākyametaduvāca ha | satyametatprabho vākyaṃ yattvayā samudāhṛtam
Translation
Dengan mata bergenang air mata, dalam kesedihan, dia mengucapkan kata-kata ini: “Wahai tuanku, benar adanya ucapan yang telah tuanku nyatakan.”
Word by Word
बाष्पपूर्णेक्षणाwhose eyes were full of tears
बाष्पपूर्णेक्षणा:
Karta (Qualifier of implied 'सा'/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbāṣpa (प्रातिपदिक) + pūrṇa (प्रातिपदिक) + ikṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (बाष्पेण पूर्णे इक्षणे यस्याः)
दीनाwretched, distressed
दीना:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम—'this' (qualifying वाक्यम्)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हindeed (particle)
ह:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formस्मरण/वृत्तान्तबोधक-निपात (expletive particle)
सत्यम्true
सत्यम्:
Visheshana (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाक्यस्य विधेय-विशेषणम्
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject of implied 'अस्ति'/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वाक्यम्the statement
वाक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Roottvam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
समुदाहृतम्uttered, declared
समुदाहृतम्:
Karma (Predicate participle qualifying 'वाक्यम्')
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-आ-हृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'fully uttered'
Speaker
Unspecified woman (listener/respondent in the dialogue)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Close emotional moment: the woman, eyes brimming with tears, speaks softly, affirming the lord’s statement as true.
FAQs
Truthfulness and surrender—acknowledging a sage’s insight—are presented as the proper response to dhārmic counsel.
No tīrtha is named in this verse.
None.