Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

अन्धक उवाच । अनेनैव तु रूपेण शृलाग्रस्थितमत्तनुम् । यो मर्त्योर्च्चां प्रकृत्वा ते स्थापयिष्यति भूतले

andhaka uvāca | anenaiva tu rūpeṇa śṛlāgrasthitamattanum | yo martyorccāṃ prakṛtvā te sthāpayiṣyati bhūtale

Andhaka berkata: “Dalam rupa ini juga—tubuh-Mu yang ditempatkan di hujung trisula—mana-mana insan yang membentuk arca pemujaan-Mu dan menegakkannya di bumi…”

अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अनेनby/with this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषण (instrumental: by/with this)
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
रूपेणin the form
रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शूलाग्रस्थितम्placed on the tip of the trident
शूलाग्रस्थितम्:
Karman-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशूल + अग्र + स्थित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष (शूलस्य अग्रे स्थितम्)
मत्-तनुम्my body
मत्-तनुम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रत्यय/सर्वनाम) + तनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मम तनुः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अर्चाम्an image (idol)
अर्चाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्चा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकृत्वाhaving made
प्रकृत्वा:
Pūrvakāla (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): having made
तेfor you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
स्थापयिष्यतिwill स्थापित/establish
स्थापयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative स्थापय)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative)
भूतलेon the earth
भूतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

Andhaka

Type: temple

Scene: Andhaka specifies a worship-form: Śiva’s body set upon the trident’s tip; he speaks of a mortal who will craft and establish this image on earth for worship.

A
Andhaka
Ś
Śiva
Ś
Śūla (trident)

FAQs

Sacred forms (arcā) make divine presence accessible; installing a deity-form anchors dharma in the human world.

The broader passage is within a Tīrthamāhātmya of the Nāgarakhaṇḍa; this verse itself does not name the site.

Creating an arcā (worship-image) and establishing (installing) it on the ground—i.e., mūrti-pratiṣṭhā in a Śaiva context.