Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

किमन्यैः कृपणैर्ध्वस्तैर्यैः किंचिन्नात्र सिध्यति । तस्य तद्वचनश्रुत्वा भगवांस्तूर्णमभ्यगात् । यत्र दानवमुख्योऽसौ हिरण्याक्षो महाबलः

kimanyaiḥ kṛpaṇairdhvastairyaiḥ kiṃcinnātra sidhyati | tasya tadvacanaśrutvā bhagavāṃstūrṇamabhyagāt | yatra dānavamukhyo'sau hiraṇyākṣo mahābalaḥ

“Apa gunanya musuh-musuh lain yang hina, yang telah pun dihancurkan, sedangkan di sini mereka tidak dapat menyempurnakan apa-apa?” Mendengar kata-katanya, Tuhan Yang Maha Mulia segera berangkat ke tempat Hiraṇyākṣa yang perkasa—ketua para Dānava—berada.

किम्what (use)
किम्:
Karma (Rhetorical object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; प्रश्नार्थक
अन्यैःwith others
अन्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
कृपणैःwretched, petty
कृपणैः:
Karana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; विशेषण (अन्यैः)
ध्वस्तैःruined/destroyed
ध्वस्तैः:
Karana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootध्वंस् (धातु)
Formकृदन्त; क्त; पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; विशेषण (अन्यैः)
यैःby whom/with which
यैः:
Karana (Instrument in relative clause/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karta (Subject of verb/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; अनिश्चितार्थक (something/anything)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
सिध्यतिsucceeds/is accomplished
सिध्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (वचनम्)
वचनश्रुत्वाhaving heard (his) words
वचनश्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवचन (प्रातिपदिक) + श्रु (धातु)
Formकृदन्त; क्त्वा (gerund); पूर्वपद-समास/उपपदसमाससदृश (वचनम् श्रुत्वा)
भगवान्the Blessed Lord (Śiva)
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; शीघ्रार्थक (quickly)
अभ्यगात्went/approached
अभ्यगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative locative adverb: where)
दानवमुख्यःthe chief of the Dānavas
दानवमुख्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् मुख्यः)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Demonstrative apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; निर्देशार्थक (demonstrative)
हिरण्याक्षःHiraṇyākṣa
हिरण्याक्षः:
Karta (Subject in clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
महाबलःmighty, very strong
महाबलः:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय (महद् बलम् यस्य)

Sūta

Scene: Śiva, having heard Indra, strides forth with divine speed toward the stronghold of Hiraṇyākṣa; devas follow; the landscape shifts from serene riverbank to ominous asura territory, with dark clouds and fortified silhouettes.

Ś
Śiva (Bhagavān, implied)
I
Indra (context)
H
Hiraṇyākṣa
D
Dānavas

FAQs

Spiritual and social crises are resolved by addressing the central source of harm; divine protection is portrayed as swift when dharma is sincerely sought.

The episode remains anchored in the Gaṅgādvāra tīrtha narrative frame, from which divine intervention proceeds.

No direct prescription; it continues the fruit of tapas—divine mobilization to remove obstacles to dharma.